Ormancılıkta Ağaç Verilerine Dayalı Web Tabanlı 2b/3b Mekansal Analiz Ve Karar Destek Sisteminin Geliştirilmesi

Hatay T. Y. (Yürütücü), Hatay S. B., Karahalil U.

TÜBİTAK Projesi, 3501 - Ulusal Genç Araştırmacı Kariyer Geliştirme Programı, 2026 - 2028

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 3501 - Ulusal Genç Araştırmacı Kariyer Geliştirme Programı
Başlama Tarihi: Eylül 2026
Bitiş Tarihi: Ocak 2028

Proje Özeti

Bu proje, ormancılıkta tekil ağaç ölçüleri ve konumsal veriye dayalı web tabanlı bütünleşik bir analiz yapısı geliştirerek, hacim, karbon stoku ve odun üretim maliyeti çıktılarının aynı veri omurgasında üretilmesini, 2B/3B mekansal gösterim ile ilişkilendirilmesini ve bu yaklaşımın karar destek süreçlerine katkısının değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Proje, ormancılıkta mevcut çalışmaların büyük ölçüde parçalı bir yapı göstermesi; veri yönetimi, analitik hesaplama, görselleştirme ve karar destek bileşenlerinin çoğu zaman birbirinden kopuk biçimde ele alınması probleminden hareket etmektedir. Ayrıca saha verisine dayalı 2B/3B modelleme ile web tabanlı karar desteğini bir araya getiren ve Türkiye ormancılığında yaygın olarak kullanılan parametrelerle uyumlu olmakla birlikte farklı tür, denklem ve üretim parametrelerine uyarlanabilen bütünleşik yapıların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çerçevede proje; bütünleşik analiz yaklaşımı, saha verisine dayalı 2B/3B modelleme, dijital ikiz ve karar desteğinin birleştirilmesi, yerel parametrelerle çalışabilen uyarlanabilir yapı ve web tabanlı bütünleşik araştırma altyapısı yönleriyle özgün katkı sunmaktadır.

Yöntemsel olarak çalışma, tasarım-geliştirme ve çok katmanlı doğrulama temelli bir araştırma olarak kurgulanmıştır. İlk aşamada veri ve gereksinim analizi yapılarak tekil ağaç verilerine ilişkin standartlaştırılmış veri yapısı oluşturulacaktır. İkinci aşamada mekansal veri altyapısı kurulacak; koordinat, TreeID ve veri akışı yapıları tanımlanacaktır. Üçüncü aşamada hacim, karbon ve odun üretim maliyeti modülleri geliştirilecek ve entegre biçimde çalışacak şekilde yapılandırılacaktır. Dördüncü aşamada 2B yatay-düşey profil üretimi ile 3B mekansal gösterim yapısı oluşturulacaktır. Beşinci aşamada web arayüzü, etkileşim ve otomasyon yapısı geliştirilecektir. Altıncı aşamada ise sistem doğruluk, performans, kullanılabilirlik ve senaryo temelli testlerle değerlendirilecektir. Bu kapsamda hata düzeyleri, uzamsal doğruluk, görev tamamlama süresi, kullanıcı hatası sayısı ve kullanılabilirlik puanı gibi ölçütlerden yararlanılacaktır.

Proje, yürütücünün yüksek lisans ve doktora çalışmalarında geliştirdiği mekansal analiz, çevrim içi haritalama, otomatik hesaplama ve web tabanlı görselleştirme deneyimini daha bütünleşik ve ileri bir araştırma düzeyine taşımaktadır. Bu yönüyle proje, dijital ormancılık, mekansal karar destek sistemleri ve disiplinlerarası araştırma kapasitesi açısından stratejik bir kariyer geliştirme adımı niteliğindedir. Proje sonucunda, dijital ormancılık alanında çoğaltılabilir bir yöntemsel çerçeve, araştırma amaçlı bütünleşik bir sistem yapısı, bilimsel yayınlara temel oluşturacak bulgular ve yeni araştırma/proje önerilerine altyapı sağlayacak çıktılar elde edilmesi beklenmektedir. Ayrıca proje çıktılarının ormancılık araştırmaları, teknik planlama süreçleri, lisansüstü eğitim ve uygulayıcı kurumlar açısından kullanılabilir bir bilgi ve analiz altyapısı oluşturması öngörülmektedir.