Trabzon Limanı Çevresinde Toplam PM10'un Mekânsal Değişkenliği ve Potansiyel Kömür Kaynaklı Katkı Bölgelerinin Topoğrafik ve Yapısal Verilerle Analizi
Terzi F. (Yürütücü), Atasoy B. A., Öztürk Saka M., Demir Y., Küçükyılmaz C.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2026 - 2028
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
- Başlama Tarihi: Ağustos 2026
- Bitiş Tarihi: Ağustos 2028
Proje Özeti
Türkiye’nin Doğu Karadeniz kıyısında yer alan Trabzon Limanı, kömür elleçleme faaliyetlerinin yürütüldüğü ve yoğun kentsel yerleşimle çevrelenen önemli bir kıyı tesisidir. Bu çalışmanın amacı, liman ve yakın çevresindeki toplam partikül madde (PM10) konsantrasyonlarının topoğrafik yapı ve kentsel morfolojiyle ilişkili mekânsal değişkenliğini incelemek ve kömür elleçleme faaliyetlerinin potansiyel katkı gösterebildiği bölgeleri belirlemektir. Sonuçların değerlendirilmesinde PM10 seviyelerinin trafik, evsel ısınma, deniz aerosolleri ve inşaat gibi çoklu kaynakların birleşik etkisini yansıttığı dikkate alınacak, kesin kaynak tayini yapılmadan kömür elleçleme faaliyetlerinin potansiyel katkısı eşleştirilmiş ölçümler ve saha gözlemleri üzerinden değerlendirilecektir. Dört mevsimde, her biri 4-6 gün süren kampanyalar yürütülecektir. Dört saha noktası, iki rüzgâr-üstü/rüzgâr-altı çifti olarak düzenlenecek, günde iki ölçüm penceresinde bir adet taşınabilir PM10 monitörüyle ardışık ve eşit süreli kayıtlar alınacaktır. PM10 kütle konsantrasyonu, hava sıcaklığı ve bağıl nem taşınabilir partikül ölçerle eş zamanlı olarak kaydedilecektir. Noktaların rüzgâr-üstü/rüzgâr-altı sınıflandırması, ölçüm zamanıyla eşleştirilen resmî saatlik rüzgâr yönü ve hızı kayıtlarına göre yapılacaktır. Eşleştirilmiş PM10 farkları, Sayısal Yükseklik Modeli, bina kütleleri, rüzgâr koridorları ve uydu görüntülerinden türetilen destekleyici yüzey göstergeleriyle Coğrafi Bilgi Sistemi ortamında birlikte değerlendirilecektir. Böylece toplam PM10’un göreli mekânsal eğilimleri ve potansiyel kömür katkısı bakımından öncelikli izleme bölgeleri üretilecek; bu bölgeler hassas kullanımlarla çakıştırılarak planlama amaçlı bir çevresel ön değerlendirme çerçevesi sunulacaktır.