Soylu Konak N. S., Teközel İ. M.(Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2018 - 2021
-
Proje Türü:
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
-
Destek Programı:
BAP Araştırma Projesi
-
Başlama Tarihi:
Ocak 2018
-
Bitiş Tarihi:
Eylül 2021
Proje Özeti
Spontane kişilik özelliği çıkarımları (SKÖÇ) bireylerin diğer bireylere ilişkin otomatik
olarak gerçekleştirdikleri çıkarımlardır ve iki aşamadan oluşur. Birinci aşama olan aktivasyon
aşaması bireylerin diğerlerinin davranışlarını gözlediklerinde zihinlerinde bir kişilik
özelliğinin aktive olmasını kapsarken; ikinci aşama olan ilişkilendirme aşaması da bireylerin
aktive edilen kişilik özelliğini gözlenen bireyle eşleştirerek uzun süreli bellekte kaydetmesini
içerir. Kültürlerarası araştırmalarda, bireylerin benimsedikleri kültürün ve kendilerini
tanımlama biçimlerinin SKÖÇ üzerinde etkileri olduğuna işaret eden bulgular mevcuttur.
Toplulukçu kültürlerde aktivasyon aşamasının gerçekleşmediği, ilişkilendirme aşamasının
gerçekleştiği; bireyci kültürlerde ise her iki aşamanın da gerçekleştiğine yönelik korelasyonel
bulgular ışığında, bu araştırma öncelikle benlik kurgusu manipülasyonu ile deneysel olarak bu
ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Ancak gerçekleştirilen pilot çalışmalarda bireysel düzeyde
kültürel değişken olarak ele alınan benlik kurgusu manipülasyonlarının çalışmaması
nedeniyle, bireysel farklılık olarak benlik kurgularının SKÖÇ’ün her iki aşaması üzerindeki
etkileri incelenmiştir. Sonuçlar, özerk veya ilişkisel benlik kurgularına sahip olmanın
SKÖÇ’ün aktivasyon veya ilişkilendirme aşamaları ile ilişkili olmadığını göstermiştir.
Araştırma kapsamında elde edilen bulgular, hem benlik kurgularının manipüle edilebilirliği
noktasında hem de SKÖÇ’te gözlenen farklılaşmaların bir kültürel değişken olarak benlik
kurgularıyla ilişkileri çerçevesinde tartışılmıştır.