Farklı Rotalardan Gelen Balast Sularındaki Mikroplastik Kompozisyonunun Karşılaştırmalı İncelenmesi

Altinpinar I., Gedik K., Terzi Y., Yildirim U.

TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2026 - 2027

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
Başlama Tarihi: Kasım 2026
Bitiş Tarihi: Kasım 2027

Proje Özeti

Deniz taşımacılığında balast suları, mikroplastiklerin (MP) küresel ölçekte taşınımı ve deşarjı için kritik bir aracı konumundadır. Bu çalışma; Doğu Karadeniz’in lojistik merkezleri olan Trabzon, Giresun ve Rize limanlarına uğrak yapan ulusal ve uluslararası ticari gemilerin balast sularındaki mikroplastik varlığını, yoğunluğunu ve polimer karakterizasyonunu sistematik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem kapsamında; gemilerin balast ünitelerinden cam kavanozlarla alınan numuneler, organik madde giderimi için %30'luk H2O2 ile 65°C'de sindirilecek ve ardından GF/C filtrelerinden geçirilecektir. Mikroskobik gözlemlerle (stereo mikroskop ve AxioCam dijital kamera) tespit edilen parçacıklar; lif, fragman, film ve pelet olarak sınıflandırılacaktır. Parçacıkların polimer türleri, Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR) ile doğrulanacak; analiz süreci boyunca "field blank", "airborne blank" ve "procedural blank" protokolleri uygulanarak kontaminasyon riskleri minimize edilecektir. Elde edilen veriler R programı aracılığıyla, Shapiro-Wilk normallik testi ve ardından ANOVA veya Kruskal-Wallis gibi uygun istatistiksel yöntemlerle (p < 0.05 güven düzeyinde) analiz edilecektir. Çalışma, yalnızca MP miktarını (adet/m3) belirlemekle kalmayıp, farklı Balast Suyu Yönetim Sistemlerinin (BWMS) mikroplastik giderim etkinliğini karşılaştırmalı olarak değerlendirecektir. Özgün değer olarak bu araştırma, gemi trafik rotaları ile kirlilik verilerini ilişkilendirerek Karadeniz özelinde yüksek riskli taşınım güzergâhlarını tanımlamakta ve mevcut uluslararası IMO düzenlemelerinin mikroplastik yönetimi bağlamındaki yeterliliğine dair bilimsel bir temel sunmaktadır.