Çevresel Etmenlere Uygun Doğal Ahşap Strüktür ve Konstrüksiyonlu Yapı Dış Duvarlarına Yönelik Bir Çalışma


ENGİN N. (Yürütücü), DEMİRKIR C., VURAL N., BAŞGÖZE A., AYDIN Ö.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Doktora, 2025 - Devam Ediyor

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Doktora
  • Başlama Tarihi: Kasım 2025
  • Bitiş Tarihi: Devam ediyor

Proje Özeti

Türkiye’de geleneksel yapıların önemli bir bölümünü oluşturan ahşap iskeletli (çerçeveli) konutlar, özellikle kırsal bölgeler ile kentsel geçiş alanlarında kültürel kimliği yansıtan önemli mimari örneklerdir. Bu yapı sistemleri, tarihsel süreçte bölgesel iklim ve coğrafi koşullara uygun olarak inşa edilmiş; dış duvar dolgularında kerpiç, taş, tuğla ve ahşap gibi doğal ve yerel malzemeler kullanılmıştır. Ancak günümüzde bu yapı elemanları enerji verimliliği açısından sorunlar oluşturmakta; özellikle dış duvarlardaki yetersiz ısı yalıtımı nedeniyle yüksek ısınma maliyetleri ve fosil yakıt tüketimine bağlı çevresel etkiler ortaya çıkmaktadır. Geleneksel ahşap iskeletli kerpiç dolgulu duvarlar, dünyada ve Türkiye’ de özellikle kuru ve soğuk iklim bölgelerinde uygulanmaktadır. Türkiye’de bu yapı stoğunun yaygın olduğu bölgelerden biri de ılıman-kuru iklim kuşağındaki Erzincan ilinin Kemaliye ilçesidir.
Kemaliye, geleneksel ahşap yapı kültürünün korunmuş olması ve geçmişte yaşanan depremlere rağmen yapıların zarar görmemesi nedeniyle önemli bir mimari değere sahiptir. Alanda yapılan çalışmalarda, taşıyıcı olarak kullanılan ahşap malzemenin uzun ömürlü olduğu ve yapısal bozulma göstermediği; buna karşılık kerpiç malzemenin zamanla enerji verimliliğini yitirdiği belirlenmiştir. Bu doğrultuda çalışmada, mevcut ahşap iskelet sistem korunarak, dolgu malzemesi olarak yüksek yalıtım ve enerji kapasitesine sahip, yerel üretimi bulunan kenevir betonunun kullanım potansiyeli araştırılacaktır. Çalışmada, kenevir betonunun kullanıldığı farklı dış duvar kombinasyonları geliştirilecek, bu sistemler DELPHIN simülasyon yazılımı ile enerji davranışları açısından analiz edilecektir. Elde edilen performans verileri, MATLAB tabanlı çok kriterli optimizasyon algoritmalarıyla değerlendirilecek ve en verimli dış duvar tasarımları belirlenecektir. Bu kapsamda geliştirilen duvar sistemlerinin, ilçede restorasyon ve rekonstrüksiyon uygulamalarında çevreci ve sürdürülebilir çözümler sunarak Türkiye’deki benzer yapı stoğuna örnek teşkil etmesi beklenmektedir.