Asfalt bağlayıcı performansının çinko borat kullanılarak iyileştirilmesi


Yeşilçiçek H. (Yürütücü), Bozdemir M. G.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Diğer, 2026 - 2027

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Diğer
  • Başlama Tarihi: Nisan 2026
  • Bitiş Tarihi: Nisan 2027

Proje Özeti

Bugüne kadar pek çok araştırmacı artan trafik yükleri, iklim ve çevre koşullarından dolayı asfalt kaplamalarda oluşan deformasyonları azaltmak ve kaplama performansını iyileştirmek için asfalta çok değişik tip ve oranda katkılar ilave ederek asfalt modifikasyonunu esas alan çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalarda kullanılan polimer kökenli katkı maddeleri asfalt bağlayıcının performansını iyileştirmesine rağmen, yüksek maliyetli oluşları, asfalta eklenmesi sırasında fazla enerji tüketimi gerektirmesi gibi özelliklerinden dolayı sürdürülebilirlik açısından dezavantajlı konumdadırlar. Bu nedenle, düşük maliyetli, yüksek performanslı ve çevre dostu olan alternatif katkı maddelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKA9, SKA11 ve SKA12) kapsamında asfalt bağlayıcılardan kaynaklanan çevresel etkilerin azaltılması ve mühendislik açısından performansın arttırılması elzem olmaktadır.
Dünya bor rezervlerinin önemli bir bölümü Türkiye’de bulunmasına rağmen hem üretimde hem de ekonomik boyutta ülkemizin aldığı pay yeterli düzeyde değildir. Bor temizlik maddelerinden uzay teknolojisine kadar 250’yi aşkın alanda kullanılmasına rağmen bor tüketiminde ülkemizi ilk sıraya taşıyacak bir bor içerikli pazar henüz oluşmamıştır. Bu nedenle, asfalt bağlayıcıda da bor ürünlerinin kullanılabilirliğinin araştırılması ulusal açıdan önemli bir katkı sağlayacaktır.
Literatürde bor ve türevlerinin asfalt kaplamalarda katkı maddesi olarak kullanılmasına ilişkin çalışmalar giderek artmaktadır. Bu proje kapsamında asfalt modifikasyonunda yeni nesil olarak nitelendirilebilecek çinko borat kullanılması araştırılacaktır. Bor bileşiklerinin yüksek ısıya ve oksidasyona karşı direnç, çinkonun kalıcı deformasyona karşı direnç sağladığı düşünüldüğünde çinko boratın asfalt bağlayıcı ile etkileşimini güçlendiren birçok özelliği bir arada sunan sistematik bir inorganik katkı maddesidir. Ancak literatürde asfalt bağlayıcı performansında kullanımı oldukça sınırlıdır.
Bu amaçla, farklı oranlarda çinko borat ile modifiye edilmiş asfalt bağlayıcıların reolojik davranışları geleneksel ve Superpave deneyleri ile ortaya konulacaktır. Elde edilecek bulguların, daha uzun ömürlü, çevre dostu, ekonomik ve tamamen yerli imkanlar kullanılarak asfalt bağlayıcının performansının iyileştirilmesine katkı sunacağı düşünülmektedir. Bu yönüyle proje, sürdürülebilir ulaşım altyapıları ve ülkemizin bor bazlı katma değerli ürün geliştirme hedefleri açısından önemli bilimsel ve teknolojik katkılar sunacağı öngörülmektedir.