Kontrplaklarda Isıl İletkenliğe Bağlı Olarak Pres Süresinin Optimizasyonu ve Yapay Sinir Ağları ile Modellenmesi


Creative Commons License

Çolakoğlu G. , Aydın İ. (Executive) , Demirkır C. , Özşahin Ş. , Çolak S.

TUBITAK Project, 2013 - 2015

  • Project Type: TUBITAK Project
  • Begin Date: April 2013
  • End Date: November 2015

Project Abstract

Odun kökenli levha endüstrisinde en önemli ürünler kategorisinde bulunan kontrplak,

pek çok farklı kullanım alanı ile hayatımızda yer almaktadır. Kontrplak gibi odun esaslı levha

ürünlerinde, kaliteli bir levha üretimi, herşeyden önce kullanılan tutkal türüne bağlı olarak

optimum presleme koşullarının uygulanması ile elde edilecek iyi bir yapışma ile

sağlanabilmektedir. Presleme süresi, ısının levha taslağının orta tabakasına ulaşıncaya

kadar geçen süre ve kullanılan tutkalın o sıcaklıktaki sertleşme süresi esas alınarak

belirlenmektedir. Pratikte; üretilecek kontrplak kalınlığına göre her 1 mm için 1 dakikalık bir

pres süresi belirlenmekte, ağaç ve tutkal türünün önemi göz ardı edilmektedir. Levha

kalitesinde herhangi bir düşüş olmaksızın kapasitenin artırılması, kullanılacak ağaç türüne

bağlı olarak optimum pres süresinin belirlenmesi ile mümkündür. Proje kapsamında her bir

ağaç türüne ait kaplamalar ve presleme öncesi tutkallı levha taslakları üzerinde yapılacak ısıl

iletkenlik testi sonuçları ile farklı pres sürelerinde üretimi gerçekleştirilecek levhalara ait

mekanik özellikler karşılaştırılmıştır.

Bu çalışmanın amaçları; ülkemizde kontrplak endüstrisinde yaygın olarak kullanılan

ağaç ve tutkal türleri için optimum pres sürelerini belirleyerek üretim etkinliğini artırmak ve

çalışma kapsamında belirlenen faktörlere göre üretilecek kontrplak levhalarına uygulanacak

test metodları neticesinde elde edilen sonuçları, bir yapay zeka tekniği olan yapay sinir ağları

(YSA) ile modelleyerek, belirlenmesi çok büyük zaman ve maliyet gerektiren seçilen pres

süreleri haricinde optimum sonuç vermesi muhtemel en uygun değerleri tahmin etmektir.

Çalışmada kontrplak sektöründe yaygın olarak kullanılan 6 farklı ağaç türü (doğu

kayını, melez kavak, sakallı kızılağaç, sarıçam, doğu ladini, tetra), 3 farklı tutkal türü (üre

formaldehit, melamin üre formaldehit, fenol formaldehit) ve 2 farklı kaplama kurutma sıcaklığı

(110 ve 160°C) seçilmiştir.

Çalışma kapsamında, 2 mm kalınlıktaki kaplamalardan için 5 farklı presleme süresi

kullanılarak 3 tabakalı kontrplaklar üretilmiştir. Üretilen kontrplak levhaları üzerine ısıl

iletkenlik ölçümü, yüzey pürüzlülüğü, çekme maksalama direnci, eğilme direnci ve elastikiyet

modülü, özgül ağırlık ve rutubet testleri ilgili standartlara göre uygulanmıştır. Ayrıca üretilen

kontrplak levhalarına uygulanan test metodları neticesinde elde edilen sonuçlar, bir yapay

zeka tekniği olan yapay sinir ağları (YSA) ile modellenmiş ve her ağaç ve tutkal türü için

optimum kontrplak özelliklerini ortaya koyacak presleme süreleri tayin edilmiştir.