Vajinal Doğum Sonrası Uterus Masajının Doğum Sonu Kanama Üzerİne Etkisi


Öğr. Gör. Dr. REYHAN ERKAYA

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kafkas Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç.Dr. Özlem Karabulutlu , Dr.Öğr.Üyesi.Kıymet Yeşilçiçek Çalık

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Araştırma vajinal doğum sonrası uygulanan uterus masajının doğum sonu kanama miktarı üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak yapıldı. Araştırma Trabzon Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doğum Salon’unda yapıldı. Araştırmaya alınacak kadın sayısı G*Power 3.1 programı ile hesaplandı. Yapılan power analizi sonucunda %95 evreni temsil gücü için çalışma grubuna alınacak kişi sayısı 88 kontrol ve 88 uterus masajı olmak üzere doğum yapan 176 kadınla gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri kurum ve etik kurul izinleri alındıktan sonra 12.03.2018 tarihinde toplanmaya başlanıldı ve 26.09.2018 tarihinde tamamlandı. Veriler araştırmacı tarafından iki aşamalı olarak toplandı. Birinci aşamada litaratür taranarak hazırlanan, kadınların sosyo-demografik özellikleri, gebelik ve erken postpartum öykülerini içeren 23 sorudan oluşan anket formu uygulandı. İkinci aşamada uterus masajı grubuna plasentanın doğumundan hemen sonra başlayan ve 2 saat boyunca her 15 dakikada bir uterus sertleşinceye kadar trans abdominal uterus masajı uygulandı. Toplam iki saat sonrasında uterus masajı uygulanan grubun ve kontrol grubunun kanama miktarları ölçülerek kayıt altına alındı. Veriler SPSS for Windows 17 paket programı ile analiz edildi. Verilerin analizinde sayılar, yüzdelikler, en az ve en çok değerler ile ortalama ve standart sapmalar, Mann Whitney U, Kruskall Wallis Varyans Analizi, tek yönlü varyans analizi, Kolmogorov-smirnov testi, korelasyon ve bağımsız gruplarda iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi kullanıldı. Uterus masajı grubundaki kadınların ortalama kanama miktarının (X=170.49) kontrol grubundaki kadınların ortalama kanama miktarından (X=186.20) düşük olduğu ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu  (p<0.05). Uterus masajı ve kontrol grubunda doğum öncesi ve taburculuk öncesi (ilk 24 saat) hemoglobin, hemotokrit, WBC (beyaz kan hücresi), RCB (kırmızı kan hücresi) değerleri, 3. evre süresi ve ek uterotonik yapılanlar arasında kaybedilen kan miktarı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Veriler ışığında postpartum dönemde doğum sonu uygulanan uterus masajının postpartum kanama miktarı üzerinde azaltıcı etkisi olduğu söylenebilir.

Anahtar Sözcükler: Postpartum kanama, vajinal doğum, uterus masajı.