Hemodiyaliz hastalarında atorvastatinin lipid paneli ve inflamatuar sitokinlere etkisi


Creative Commons License

Doç. Dr. SAMİ FİDAN

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Türkiye

Tez Danışmanı: Şükrü Ulusoy

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hemodiyaliz hastalarında hızlanmış ateroskleroz sonucu yaygın olarak kardiyovasküler hastalıklar görülmektedir. Bu hastalarda sıklıkla görülen dislipidemi ve inflamasyon, hızlanmış aterosklerozun başlıca nedenleridir. Son yıllarda statinlerin lipid düşürücü etkilerine ilave olarak immünmodülatör ve anti-inflamatuvar özelliklerinin olduğu da bilinmektedir.

AMAÇ: Hemodiyalize giren hastalarda atorvastatinin lipid profili ve çeşitli inflamatuvar sitokinlere etkisini araştırmak.

YÖNTEM: Çalışmaya haftada üç defa hemodiyalize giren, altı haftalık diyet ve egzersiz tedavisine rağmen düşük yoğunluklu kolesterol (LDL-kolesterol) düzeyleri 100 mg/dl’den yüksek olan hemodiyaliz hastaları alındı. Lipid profili ve inflamatuvar sitokin düzeylerini etkileyebilecek hastalığı olanlar ve/veya ilaç kullanan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Çalışma başlangıcında hastalara atorvastatin 1x10 mg/gün verildi. Tedavi öncesi, tedavinin 4. ve 8. haftasında rutin biyokimyasal parametreler, lipid profili, yüksek duyarlıklı C reaktif protein (hs-CRP) ve sitokin (tümör nekrozis alfa (TNF-α), transforming growth faktör beta-1 (TGF- β1)) düzeyleri çalışıldı.

BULGULAR: Çalışmaya %42,5’si (n:17) kadın, %57,5’i (n:23) erkek toplam 40 hasta alındı. Hastaların yaş ortalamaları 52,05±14 (20-69) yıl idi. Çalışma sonunda, başlangıç düzeylerine göre Trigliserit (-22,8 %, p<0,0005), LDL kolesterol (-25,5 %, p<0,0005), TNF-α (-46,5 %, p<0,0005) ve hs-CRP (-26,6 %, p=0,004) düzeylerinde belirgin azalma tespit edildi. HDL kolesterol, TG and TGF-β1 düzeylerinde ise anlamlı değişiklik izlenmedi. Çalışma süresince karaciğer fonksiyon testleri, CPK düzeylerinde anlamlı değişiklik olmadı. Statin kullanımına bağlı yan etki izlenmedi.

SONUÇ: Hemodializ hastalarında 8 haftalık atorvastatin tedavisi ile serum lipid profilinde oluşan olumlu değişikliklerin yanı sıra inflamasyon belirteçlerinde gerileme saptanmıştır. Bu hastalarda atorvastatin tedavisi güvenli olarak kullanılabilir.