Dr. Öğr. Üyesi ÖZGE TEZEL
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Orhan Kesemen
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Uyum iyiliği testlerinde
yokluk hipotezinin kabul edilebilmesi için test istatistiğine ve test istatistiği
kullanılarak hesaplanan p-değerine bakılmaktadır. Yani p-değeri birçok araştırmacı için kritik bir anlam taşımaktadır. Fakat p-değerinin küçük bir değişimi veya anlamlılık düzeyinin iyi seçilmemesi
yokluk hipotezinin reddedilmesine veya kabul edilmesine sebep olmaktadır. Bu
çalışmada öncelikle bu eksikliklerden kaçınmak için uyum iyiliği testlerinin güvenirlilik
derecesi için ölçüt olarak kullanılabilecek bir olabilirlik indeksi
geliştirilmesi amaçlanmıştır. Önerilen olabilirlik indeksi, yönsel yaklaşım
temel alınarak geliştirilmiştir. Örneklemin test edilen dağılıma ne kadar iyi
uyup uymadığının derecesini vermektedir. Ayrıca bu indeks değerinin dağılımı
incelenerek bağımsız ki-kare uyum iyiliği testi önerilmiştir. Olabilirlik
indeksinin ve bağımsız ki-kare uyum iyiliği testinin doğruluğunu, geçerliliğini ve
performansını kapsamlı bir şekilde test etmek için farklı simülasyon
çalışmaları yapılmıştır. Önerilen test yönteminin seçilen testlere göre birçok açıdan üstünlüğü
ortaya konmuştur. Ayrıca bu test yöntemi, literatürdeki diğer testlere göre
dağılımdan, serbestlik derecesinden ve sınıf sayısından bağımsız, hesaplaması
ve kullanılması kolay bir yöntemdir. Son olarak, önerilen yöntem gerçek veri
setlerine de uygulanmış ve başarımı gösterilmiştir.