Mantar bulaşmış elmaların elektronik burun kullanılarak tespiti / Determination of fungus infected apples by using electronic nose


Arş. Gör. ESRA KOCAMANOĞLU

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Önder Aydemir (Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik)

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Elektronik burunlar makine öğrenmesi algoritmaları ile insan koku alma sistemini taklit ederek koku tanımlaması ve sınıflandırılmasını sağlayan mekanizmalardır. İçerdiği sensörler sayesinde insan burnunun ayırt edemediği gazların tanımlanmasına örneğin meyvedeki çürümelerin erkenden teşhis edilmesine olanak sağlar. Elma depolamada mantar kaynaklı bozulma ve çürümelere karşı hassas olduğu için elektronik burun bu tür problemlere erken teşhis avantajı sağlar. Bu çalışmada kullanılan veri seti taze elmalar ve Aspergillus niger, Penicillium expansum ve Penicillium crutosum mantarı enjekte edilmiş elmalardan eşit sayıda toplam 160 adet örnek alınarak oluşturulmuştur. Elma karakteristiklerini belirlemek için belirli veriler elenerek sırasıyla öznitelik çıkarma, doğrusal diskriminant yöntemi uygulanmıştır. K en yakın komşuluk, karar ağacı, destek vektör makineleri ve naive bayes sınıflama yöntemleri ile eğitim ve test doğrulukları belirlenmiştir. Taze elmalar ve Aspergillus niger, Penicillium expansum, Penicillium crutosum mantarı enjekte edilmiş elmaların 4 lü sınıflamasında, K-en yakın komşu sınıflandırma yöntemi sayesinde en yüksek test doğruluğu %99.33'e ulaştığı gözlenmiştir. Çalışma sonuçları, elektronik burun sayesinde elmalardaki bozulmanın erkenden tespitinin yapılabileceğini göstermiştir.