Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Ahmet Ayar
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Kalp hızı toparlanma indeksi (KHTİ), egzersiz aktivitesinin
sonlandırılmasının ardından toparlanma sırasında kalp atım hızında egzersizin
tepe noktasındaki seviyesinden düşme olarak tanımlanır. KHTİ sporcuların antrenman
kapasitesini belirlemek için değerli bir parametredir. Bu çalışmanın amacı farklı
antrenman ve aerobik kapasite gerektiren branşlara ait sporcularda kalp hızı
toparlanma indeksinin incelenmesidir. Bu amaçla çalısmada elit dağ kayağı ve
kano sporcularının aerobik kapasitesi ve kalp hızı toparlanma indeksleri
incelenmiştir. Bu çalışmaya ilgili spor federasyonları aracılığı ile ulaşılan
gönüllü elit kadın ve erkek sporcular katıldı. Sporcuların yaş, cinsiyet ve boy
gibi demografik verileri kayıt altına alınıp; vücut kompozisyonu biyoelektrik
impedans analiz (BIA) yöntemi ile belirlendi. Sporcuların, pedal direnci
elektronik olarak ayarlanabilen bir bisiklet ergometresinde semptomla sınırlı
maksimal kardiyopulmoner egzersiz testine (30 W/dakika yük artışı şeklinde
şiddeti giderek artan rampa testinde 60 devir/dakika pedal çevirerek) tükenene
kadar (pedal çevirmeyi >40 devir/dakika seviyesinde artık sürdüremeyeceği
yorgunluk düzeyine kadar) devam etmesi istendi. Bu maksimal egzersizin ardından
katılımcılardan dirençsiz pedal çevrilmesi istenilerek 5 dakikalık aktif
toparlanma sağlandı. Kalp atım hızı, 12 derivasyonlu elektrokardiyogram ile
sürekli olarak kayıt edildi. Kalp hızı toparlanma indeksi, egzersizin zirve
noktasındaki kalp atış hızı ile egzersiz sonrası toparlanma esnasındaki kalp
atım hızı arasındaki farkın belirli zaman aralıklarıyla ölçülmesiyle
belirlendi. Kalp hızındaki toparlanma, maksimal egzersiz sonrası 5 dakikalık
toparlanma sürecinde dirençsiz pedal çevirme (<30 devir/dakika) esnasında 30
saniyelik aralıklarla hesaplandı.
Sporculardan
elde edilen veriler sedanter bireyler ile karşılaştırıldı. Gruplar arasında
KHTİ1, KHTİ8, KHTİ10 değerleri açısından
istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmazken toparlanma periyodunun
diğer bölümlerinde kano sporcularının KHTİ değerleri elit dağ kayakçılarından daha
yüksek olarak belirlendi. Sonuç olarak elit düzeydeki bu iki spor branşından
kano sporcularının antrenman durumunun elit dağ kayakçılarından daha yüksek
olduğu tespit edildi.
Anahtar Kelimeler: Dağ kayağı, Kalp hızı toparlanma indeksi, Kano