ERZURUM’DAKİ BAZI SULAK ALAN BİTKİLERİNİN TESPİTİ VE BU BİTKİLERİN PEYZAJ MİMARLIĞINDA KULLANIM OLANAKLARI


Prof. Dr. HİLAL TURGUT

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Mimarlık Ve Tasarım Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı, Türkiye

Tez Danışmanı: Sevgi Yılmaz

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Ekolojik çeşitlilik açısından önemli bir değere sahip olan sulak alanlar; mevcut

potansiyellerinin tespit edilememesi, değerlerinin ortaya konulamaması ve bunun

sonucu olarak yanlış alan kullanımları ile tahrip olmaktadırlar. Sulak alanlar için

ekolojik karakteri oluşturan unsurların tespit edilmesi en önemli adımlardan birisidir.

Bu çalışma ile Erzurum sulak alan bitkileri tespit edilmeye çalışılarak sulak alanlardaki

biyolojik çeşitlilik ortaya konulmuş ve sulak alanlar ve sulak alan bitkileri ile ilgili

olarak bundan sonraki yapılacak çalışmalar için temel oluşturulmaya çalışılmıştır.

Ramsar Sözleşmesi sulak alan tanımlamasına göre Erzurum kenti önemli bir sulak alan

potansiyeline sahiptir. Bu çalışma Davis kareleme yöntemine göre A8, A9, B8,B9

karelerini kapsayan ana nehir ve çay lokasyonlarının Erzurum kent sınırları içerisinde

kalan kısımlarında gerçekleştirilmiştir. 2006-2008 yılları arasında yürütülen çalışmada;

başta akarsular olmak üzere önemli dere, çay, geçici sulak alanlar, bataklık göller ve

tabansuyu yüksek alanlarda incelemeler yapılmıştır. Çalışmada 6 ana lokasyon alanında

toplam 287 noktada örnekleme yapılarak sulak alan bitkileri tespit edilmiş ve 110

bitkinin herbaryumları oluşturulmuştur. Yapılan değerlendirmeler sonucunda 41

familyaya ait 96 bitki türü tespit edilmiştir. Bu bitkilerden 29 familya Karasu

Lokasyonun’da 25 familya Serçeme Çayı Lokasyonunda 22 familya Aras Nehri

Lokasyonunda 19 familya Oltu Çayı Lokasyonunda’de 28 familya Tortum Çayı

Lokasyonunda ve 23 familya Çoruh Nehri Lokasyonunda tespit edilmiştir. Bu bitkilerin

40 tanesinin estetik, 16 tanesinin fonksiyonel özelliklerinden dolayı peyzaj mimarlığı

çalışmalarında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.