Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Ahmet Alver
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Metabolik sendromun patogenezinde endoplazmik retikulum (ER) stresi önemli bir
rol oynamaktadır. ER stresinin obeziteyi, insülin direncini, karaciğer yağlanmasını,
dislipidemiyi ve diğer metabolik bozuklukları indüklediği bildirilmiştir. ER stresini
baskılayacak veya ilişkili semptomları iyileştirecek molekülleri keşfetmeye yönelik önemli
çabalar olmuştur. Bir bitki flavonoidi ve beyin türevli nörotrofik faktör (BDNF) mimetiği
olan 7,8-dihidroksiflavonun (7,8-DHF) vücut ağırlığını azaltması, sistemik enerji tüketimini
arttırması gibi faydalı etkileri ortaya konulmustur. Bu çalışmada, 7,8-DHF’nin karaciğer ve
pankreas dokularındaki ER stresi üzerine etkisinin kafeterya diyeti (KD) ile indüklü
metabolik sendrom modelinde incelenmesi amaçlanmıştır. Her bir grupta 10 adet C57BL/6
ırkı erkek fare olacak şekilde dört grup oluşturuldu. 16 hafta boyunca KD ile beslenen
farelere son dört hafta boyunca 7,8-DHF intraperitoneal olarak (5 mg/kg/gün) uygulandı.
Gruplardaki her bir fareye oral glukoz tolerans testi (OGTT) yapıldı. Karaciğer ve pankreas
dokularında 78-kDa glukozla-regüle protein (GRP78) ve C/EBP homolog protein (CHOP),
serumda insülin ve interlökin-1β (IL-1β) ELISA yöntemi ile, serum biyokimya parametreleri
otoanalizör ile analiz edildi. GRP78 ve CHOP gen ekspresyon seviyeleri RT-PCR ile
belirlendi. Ayrıca karaciğer ve pankreas dokularında histopatolojik analizler yapıldı.
Bulgular, KD’nin serumda metabolik anormalliklere, insülin direncine ve inflamasyona
neden olduğunu, pankreas ve karaciğer dokularında ER stresini tetiklediğini ortaya
koymuştur. 7,8-DHF uygulamasının serum biyokimya parametrelerini, HOMA-IR ve IL-1β
seviyelerini düşürerek metabolik anormallikleri önemli ölçüde azalttığı gösterilmiştir. RTPCR
ve ELISA sonuçları, 7,8-DHF uygulamasının karaciğerde GRP78 ve CHOP
ekspresyonunu ve protein seviyelerini, pankreasta GRP78 ekspresyonunu baskıladığını
göstermektedir. 7,8-DHF'nin bu dokulardaki etkinliği histopatolojik testlerle de
gösterilmiştir. Sonuç olarak, KD ile indüklü metabolik sendrom modelinde 7,8-DHF hem
karaciğer hem de pankreasta ER stresini ve ER stresinin neden olduğu metabolik
bozuklukları baskılamıştır. Bu nedenle 7,8-DHF, ER stresini ve ilgili metabolik semptomları
iyileştirmek için potansiyel olarak yeni bir terapötik bileşik olabilir.