Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Levent Yahya Eser
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Günümüzde, büyük
metropollerde trafik sıkışıklığı tartışmasız ulaşım sisteminin en önemli sorunlarından
biridir. Trafik sıkışıklığı ücretlendirmesi bu önemli sorunun
çözümünde öne çıkan bir uygulamadır. İstanbul’da trafik
sıkışıklığı, coğrafi, demografik ve ulaşım altyapısı gibi birçok faktörün
etkisiyle karmaşık bir sorundur. Şehirdeki nüfus yoğunluğu, göç hareketleri,
turizm, hızla artan kentleşme, bireysel araç kullanımının yaygınlaşması,
altyapı eksiklikleri, ulaşım türleri arasındaki koordinasyon problemleri,
talebin yoğun saatlerde artması, toplu taşıma eksiklikleri ve otopark sorunları
gibi konular sorunun ana sebepleridir. Bu durum, sıkışıklık ücretlendirmesinin
İstanbul için de önemini vurgulamakta ve bu yöntemin gündeme gelmesine sebep
olmaktadır. Fakat bu noktada dikkatle incelenmesi
gereken husus trafik sıkışıklığı ücretlendirmesinin toplumsal kabul
edilebilirliğidir. Çalışmanın amacı İstanbul özelinde sıkışıklık
ücretlendirmesinin toplumsal kabul edilebilirliğini etkileyen faktörleri
belirlemektir.
Böylece İstanbul’da trafik sıkışıklığının çözümünde sıkışıklık
ücretlendirmesinin uygulanabilirliğini değerlendirme ve alan araştırmacıları
ile politika yapıcılara özgün bilimsel veriler sunma imkânı tanıyacaktır. Bu
çalışmanın özgünlüğü, toplumun görüşlerini, endişelerini ve tercihlerini anlama
amacı güden bir anket çalışmasına dayanması ve İstanbul’daki sıkışıklık
ücretlendirmesinin toplumsal kabul edilebilirliği hakkında geniş bir örneklem
kitlesi kullanılmasıyla öne çıkmaktadır. Araştırmada, İstanbul’da yer alan 38
ilçe (Adalar hariç) için seçmen sayısı ve trafik hız ortalamaları dikkate
alınarak oluşturulan trafik sıkışıklığı indekslerine göre belirlenmiş geçerli
1336 anket verisi kullanılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 23 kullanılarak
parametrik olmayan (Mann-Whitney, Kruskal-Wallis ve Ki-Kare) yöntemler
kullanılmıştır. Modelleme için İkili (Binary) Lojistik Regresyon Analizi
yapılmıştır.