Trabzon Akarsularında Askıda Katı Madde Konsantrasyonunun Mekana ve Zamana Bağlı Değişiminin İncelenmesi ve Modellenmesi

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Ömer Yüksek

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Doğu Karadeniz Havzası sınırları içerisinde yer alan Galanima, Değirmendere ve Yomra akarsularında Aralık 2019 - Kasım 2022 tarihleri arasında membadan mansaba doğru olmak üzere dört toplamda 12 gözlem istasyonunda ayda iki kez 15 günlük periyotlarla askıda katı madde (AKM) taşınımı membadan mansaba doğru takip edilmiştir. Çalışma kapsamında debi (Q, m³/s) ve AKM ham su örneklemeleri yerinde gerçekleştirilmiştir. Aralık 2021 - Kasım 2022 tarihlerini kapsayan dört mevsim boyunca yine ayda iki kez 15 günlük periyotlarla Galanima, Değirmendere ve Yomra havzalarında bulunan akım gözlem istasyonlarında debi ve AKM ölçümlerinin yanı sıra bulanıklık (T) takibine de yapılmıştır. İnsani faaliyetlerin AKM taşınımına olan etkilerini gözlemleyebilmek adına Değirmendere Akarsuyu özelinde Aralık 2021 ile Kasım 2022 tarihleri arasında haftalık periyotlarla gün doğumu (06:00-07:00) ve gün ortası (12:00-13:00) saatlerinde AKM, Q ve T parametrelerinin takibi gerçekleştirilmiştir. AKM örneklemeleri ile eş zamanlı olarak akarsu yüzey görüntüleri cep telefonu ile kayıt altına alınmış, AKM konsantrasyonlarına dayalı sınıflandırma gerçekleştirilmiştir. Son olarak da regresyon analizi, çok değişkenli uyarlanabilir regresyon eğrileri ve yapay sinir ağları (YSA) yöntemleri ile AKM tahmini gerçekleştirilmiş, YSA yöntemi ile kabul edilebilir sonuçlar elde edilmiştir.