Preterm bebeklerde keşfedici motor davranış temelli erken müdahale uygulaması


Doç. Dr. TURGAY ALTUNALAN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Zübeyir Sarı

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Bu tezi destekleyen bir program bulunmamaktadır

Özet:

Amaç: Prematüre bebeklerde erken müdahale uygulamaları gelişimsel geriliklerden

korunmak için önemlidir. “Kaşif Bebekler” erken müdahale programı keşfedici

davranışlar, Dinamik Sistemler Teorisi (DSS), Nöronal Grup Seleksiyon Teorisi

(NGST) ve aile merkezli yaklaşımları temel alarak geliştirildi. Çalışmanın amacı

“Kaşif Bebekler” programının bebeklerin bütüncül gelişimine etkisini incelemektir.

Gereç ve yöntem: Çalışmaya Temmuz 2018 ile Şubat 2020 arasında 33 haftanın

altında doğmuş ve düzeltilmiş altı aydan küçük bebekler dahil edildi. Serebral palsi

açısından yüksek riskli bebekler çalışma dışı bırakıldı. Katılımcılar kapalı zarf ve

katmanlı randomizasyon yöntemiyle deney (Kaşif Bebekler) ve aktif kontrol

(Nörogelişimsel Terapi, NGT) gruplarına ayrıldı. Bayley III birincil çıktı olarak, Aile

Stres Ölçeği Kısa Form 4 ve Erken Gelişim Envanteri II ikincil çıktılar olarak terapi

öncesinde, sırasında ve sonrasında uygulandı.

Bulgular: Değerlendirmeye alınan 78 bebekten 63’ü çalışmaya dahil edilirken 57

bebek (Kaşif Bebekler (n=28), NGT (n=29)) çalışmayı tamamladı. “Kaşif Bebekler”

ve NGT gruplarında yer alan bebeklerin cinsiyet, ortalama doğum haftası ve doğum

ağırlıkları sırasıyla 16 erkek (%57), 11 erkek (%37), 29,43±1,59 h, 29,28±2,03 h,

1204±353 g, 1321±399 g’dır. Grup içi analizde “Kaşif Bebekler” grubunda bilişsel

(p=0,01, Hedges’g=0,36) ve ince motor (p=0,04, Hedges’g=0,19) becerilerde

istatistiksel olarak anlamlı iyileşme görüldü. İki grup arasında istatistiksel olarak

anlamlı fark bir tespit edilmedi.

Sonuç: “Kaşif Bebekler” prematüre bebeklerin bütüncül gelişimini desteklemek için

umut vadeden bir yöntemdir.