Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Zübeyir Sarı
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Bu tezi destekleyen bir program bulunmamaktadır
Özet:
Amaç: Prematüre bebeklerde erken müdahale uygulamaları gelişimsel geriliklerden
korunmak için önemlidir. “Kaşif Bebekler” erken müdahale programı keşfedici
davranışlar, Dinamik Sistemler Teorisi (DSS), Nöronal Grup Seleksiyon Teorisi
(NGST) ve aile merkezli yaklaşımları temel alarak geliştirildi. Çalışmanın amacı
“Kaşif Bebekler” programının bebeklerin bütüncül gelişimine etkisini incelemektir.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya Temmuz 2018 ile Şubat 2020 arasında 33 haftanın
altında doğmuş ve düzeltilmiş altı aydan küçük bebekler dahil edildi. Serebral palsi
açısından yüksek riskli bebekler çalışma dışı bırakıldı. Katılımcılar kapalı zarf ve
katmanlı randomizasyon yöntemiyle deney (Kaşif Bebekler) ve aktif kontrol
(Nörogelişimsel Terapi, NGT) gruplarına ayrıldı. Bayley III birincil çıktı olarak, Aile
Stres Ölçeği Kısa Form 4 ve Erken Gelişim Envanteri II ikincil çıktılar olarak terapi
öncesinde, sırasında ve sonrasında uygulandı.
Bulgular: Değerlendirmeye alınan 78 bebekten 63’ü çalışmaya dahil edilirken 57
bebek (Kaşif Bebekler (n=28), NGT (n=29)) çalışmayı tamamladı. “Kaşif Bebekler”
ve NGT gruplarında yer alan bebeklerin cinsiyet, ortalama doğum haftası ve doğum
ağırlıkları sırasıyla 16 erkek (%57), 11 erkek (%37), 29,43±1,59 h, 29,28±2,03 h,
1204±353 g, 1321±399 g’dır. Grup içi analizde “Kaşif Bebekler” grubunda bilişsel
(p=0,01, Hedges’g=0,36) ve ince motor (p=0,04, Hedges’g=0,19) becerilerde
istatistiksel olarak anlamlı iyileşme görüldü. İki grup arasında istatistiksel olarak
anlamlı fark bir tespit edilmedi.
Sonuç: “Kaşif Bebekler” prematüre bebeklerin bütüncül gelişimini desteklemek için
umut vadeden bir yöntemdir.