Karaağaç yaprak böceği (Xanthogaleruca luteola Muller; Coleoptera: Chrysomelidae)nde yeni bir Microsporidia (protista) cinsinin karakterizasyonu
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Ufuk Bülbül
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu doktora tezinde; dünyada ve ülkemizde karaağaç türleri (Ulmus sp.)
üzerinde önemli derecede zarar meydana getiren Karaağaç Yaprak Böceği
(Xanthogaleruca luteola Muller; Coleoptera: Chrysomelidae)'nde doğal
olarak enfeksiyona neden olan yeni bir mikrosporidium cinsinin ve tip
türünün karakterizasyonu yapılmıştır. 2014 ve 2015 yılları boyunca
Türkiye'nin farklı coğrafik bölgelerini temsil eden 5 ilde yapılan arazi
çalışmaları ile farklı gelişim dönemlerindeki 3217 adet X. luteola
bireyi toplanmış ve enfeksiyon tespiti için laboratuvar ortamında
diseksiyon işlemleri gerçekleştirilmiştir. İstanbul ilinde yapılan arazi
çalışmaları sonucu toplanan X. luteola bireylerinde mikrospor
enfeksiyonu tespit edilmiştir. Böceklerin disekte edilmesi ile
hazırlanan taze preparatlarda patojenin boyu 4,25 ± 0,52 (3,3–6,35; n =
500) µm, eni ise 2,12 ± 0,25 (1,45–2,91; n = 500) µm olarak
ölçülmüştür. Enfeksiyonun konağın yalnızca bağırsak dokusunda geliştiği
görülmüş ve yapılan Giemsa çalışmaları ile patojenin hayat safhaları
tespit edilmiştir. Elektron mikroskobisi (TEM) ile patojenin
ultrastrüktürel yapısı belirlenmiştir. Spor safhası üzerinde yapılan
ultrastrüktürel incelemeler sonucunda patojenin; monokaryotik olduğu,
polarfilament sayısının 11, spor duvarı kalınlığının 75-115 nm ve polar
filament çapının 67- 79 nm olduğu tespit edildi. Ultrastrüktürel
karakterler bu patojenin, bilinen mikrosporidium cinslerinden farklı
yeni bir cins olduğunu göstermektedir. Yapılan moleküler çalışmaların
sonuçları da elektron mikroskobisi sonuçlarını desteklemektedir. Sonuç
olarak bu doktora çalışması ile X. luteola bireylerinde tespit edilen bu
patojenin bu çalışma ile tanımlanan Rugispora cinsinden Rugispora
istanbulensis n. gen., n. sp. olarak tanımlanmıştır.