Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Peyzaj Mimarlığı, Türkiye
Tez Danışmanı: Özbilen A.
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Trabzon
kenti için hızlı ve plansız kent değişim ve gelişim süreci, kenti tanımlayan
sahil bandına dair geçmiş kullanım ve anlamların günümüze taşınamaması, alanın
bir zamanlar özel topografyalarla tanımlanan ve özel anlam ve anılar üretebilen
yapısının tek düzeleştirilmesine sebep olmuştur. Kullanıcısının “anlamlandırma”
bağlamında benimseyemediği, özdeşleşemediği, bu nedenle de
“gerçekten beğenilerek” değil de, “başka seçenek olmadığı” için tercih edilen
tekdüze çevrelere dönüşmesinin bir sorun olarak belirlendiği tez çalışması iki
aşamadan oluşmaktadır:
Birinci
aşamada Trabzon sahil bandının “görsel kalite bütünü”nün belirlenmesi
amaçlanmaktadır. Bu aşamada literatür taraması sonucu elde edilen 30 adet
görsel kalite alanda fotoğraflanmıştır. Daha sonra bu kaliteler kendi
aralarında gruplandırılarak, uygulama alanının bu görsel kalite gruplarıyla
nasıl tanımlandığı belirlenmiştir.
İkinci
aşamada ise Trabzon sahil bandının geçmişten günümüze değişimini nitel
araştırma tekniklerinden belge taraması ve görüşmelerle belirlenmiştir. Elde
edilen sonuçlar geçmişten günümüze görsel kalitenin algılanabilirlikten
karmaşıklığa doğru gittiğini göstermektedir. Araştırmanın bu aşaması görsel
kalitedeki bu negatif yönde gelişmeyi pozitife doğru yönlendirmeyi amaçlayan
alternatif senaryo önerileri üzerine kurgulanmıştır. Tarihi değişim süreciyle
ilgili yapılan araştırmalarda en çok adı geçen altı nokta için görsel kalite
geliştirilmesine karar verilmiştir. Ve her nokta için literatür taraması sonucu
elde edilen yedi kalitenin (Doğallık, Süreklilik, Algılanabilirlik,
Yenilik-Gizem, Karmaşıklık-Çeşitlilik, Tutarlılık ve Anlamlılık) geliştirildiği
üçer alternatif senaryo önerisi sunulmuştur.