Yenilenebilir Enerjiye Yönelik Teşvik Politikalarının Elektrik Üretimine Etkisi: Uygulamalı Bir Analiz
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Tunçer
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Sanayileşme ve beraberinde oluşan hızlı kentleşmeyle meydana gelen enerji ihtiyacındaki artış öncelikli olarak fosil kaynaklarla giderilmektedir. Fosil kaynak kullanımındaki bu artış günümüzde ciddi boyutlara ulaşan çevre kirliliğine ve dolayısıyla iklim değişikliğine neden olmaktadır. Öte yandan fosil kaynakların yakın gelecekte muhtemelen tükenecek olması enerji arz güvenliğini tehdit etmektedir. Birçok devlet, gerek gezegenin geleceğini tehdit eden iklim değişikliğiyle mücadele etmek için gerekse enerji arz güvenliğini sağlamak için kademeli olarak yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmaya yönelmiştir. Bu devletler, yenilenebilir enerji üretimini artırmak üzere düzenleyici politikalar ve mali teşvik politikaları uygulamaktadır. Bu çalışmanın amacı, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik teşvik politikalarının, yenilenebilir enerji üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Çalışmada, yenilenebilir enerji potansiyelinin yüksekliğine ve uygulanan teşvik politikalarının yoğunluğuna göre seçilen ülkeler üzerinden teşvik politikalarının geçmişten günümüze uygulama süreci incelenmiştir. Çalışmanın ampirik kısmında, yenilenebilir enerji ile yenilenebilir enerjiye uygulanan teşvik politikaları arasındaki ilişki panel veri yardımıyla analiz edilmiştir. Ampirik analiz, seçilen 16 ülkeye ait 1995- 2020 dönemindeki yıllık verilerden sabit etkiler modeli oluşturularak yapılmıştır. Çalışmada, yenilenebilir enerjiden üretilen elektrik enerjisi bağımlı değişken olarak kullanılırken, tarife garantisi, kota yükümlülüğü, ihale yöntemi ve vergisel teşvikler bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Yapılan ampirik analize göre sayılan teşvik politikalarının her biri ile yenilenebilir enerji arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yani, sayılan teşvik politikalarından herhangi birindeki bir artış yenilenebilir enerji üretiminin artmasını sağlamaktadır.