Dijital Dönüşüm Ekseninde Mimarlık Eğitimi İçin Yeni Bir Öğretim Modeli Önerisi


Arş. Gör. GÜRAY YUSUF BAŞ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Nilhan Vural

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Endüstri 4.0 ve dijital teknolojilerin etkisiyle mimarlık pratiği ontolojik bir dönüşüm geçirerek mimarı bir süreç yöneticisine dönüştürürken; mevcut mimarlık eğitimi bu hıza uyum sağlamakta güçlük çekmekte ve teori-uygulama arasında pedagojik bir boşluk oluşmaktadır. Bu çalışma, yapım teknolojileri eğitimini güncel dijital pratiklerle sentezleyen, sistematik ve sürdürülebilir bir öğretim modeli geliştirmeyi amaçlamaktadır.

ADDIE paradigması ve iç içe geçmiş karma yöntemle kurgulanan araştırmanın ihtiyaç analizi aşamasında gerçekleştirilen irdeleme; öğrencilerin parametrik döneme yönelik teorik farkındalıklarının yüksek olmasına rağmen, teknik çözümleme yetkinliklerinin yetersiz olduğunu ortaya koymuştur. Bu doğrultuda modelin öğrenim kazanımları, ulusal ve uluslararası akreditasyon kriterleri referans alınarak yapılandırılmıştır. Geliştirilen hibrit model, Proje Tabanlı Öğretim ile Basamaklı Öğretim Programını sentezlemektedir. Bloom Taksonomisi ekseninde kurgulanan model; kuramsal kazanımdan, uygulama ve üst düzey sentez aşamasına ilerleyen, bilişsel yükün kontrollü yönetildiği hiyerarşik bir süreç sunmaktadır. KTÜ Mimarlık Bölümü bünyesinde yürütülen uygulama ve değerlendirme süreçleri; modelin teori-uygulama kopukluğunu giderdiğini ve öğrencilere aktif tasarımcı-araştırmacı kimliği kazandırarak mimarlık eğitiminin dijital çağa adaptasyonu için bütüncül bir pedagojik çerçeve sunduğunu belirlemiştir.