DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ'NDE HEPATİT B'Lİ HASTALARDA GENOTİP BELİRLENMESİ


Dr. Öğr. Üyesi METİN SANCAKTAR

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp, Türkiye

Tez Danışmanı: Neşe Kaklıkkaya

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hepatitin en önemli nedenlerinden biri hepatit B virüsüdür. HBV kökenleri 8 genom kümesi ve yaklaşık 30 kalıp oluşturmaktadır. HBV genotipleri, genom dizilerinin karşılaştırılması ile belirlenmiş ve A’dan H’ya kadar farklı kümeler şeklinde ifade edilmiştir.

Bu çalışmada, hastanemize başvuran hastalarda HBV genotiplerinin belirlenmesi, bu genotiplerle farklı klinik durumlar, histopatolojik bulgular, laboratuvar bulguları ve YMDD mutasyonları arasındaki ilişkinin irdelenmesi amaçlandı.

En az 6 aydır HBsAg(+) olan ve PZT ile kanında HBV-DNA saptanan toplam 137 HBV hastası çalışmaya dahil edildi. Bu hastaların 79’u lamivudin sağaltımı almaktaydı ve INNO LIPA HBV DR line probe assayâ yöntemi ile YMDD mutasyonu açısından değerlendirilmişti.

HBV’nin genotiplendirilmesi RFLP yöntemi ile yapıldı. Bu amaçla HBV-DNA, PZT yöntemiyle çoğaltılarak AvaII ve DpnII enzimleriyle kesildi. Poliakrilamit jelde oluşan bant kalıpları incelenerek yazın (literatür) bilgisi ışığında kümelendirildi.

Çalışmaya alınan tüm HBV kökenlerinin %91.3’ünün genotip D olduğu belirlendi. Bunların %97.6’sı D2, %1.6’sı D-del, %0.8’i D1 kalıbına uyuyordu. Yazında belirtilen genotiplerden farklı kalıp gösteren 12 kökenin birbiriyle benzer olan 3’ü TRB1, 4’ü TRB2, 5’i TRB3 olarak adlandırıldı.

Çalışmamızda Türkiye’nin diğer bölgelerinde ve Akdeniz ülkelerinde olduğu gibi genotip D’nin baskın HBV genotipi olduğu saptanmıştır. YMDD mutasyonu belirlenen kümede 10 D2 ve 1 TRB3 bulunmuştur. Diğer çalışmalarda rapor edilmeyen ve küme oluşturan farklı bant kalıplarının görülmesi bölgemizde farklı mutasyonlar içeren kökenlerin olabileceğini düşündürmektedir.