Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Hacer Muratoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amsacta moorei entomopoxvirus (AMEV), tarımsal açıdan önemli zararlıları enfekte
ettiği için, AMEV’nin genomunda yapılan genetik mühendisliği çalışmalarıyla hem bu
virüslerin biyoteknolojik ajan olarak kullanımının artırılması amaçlanmakta hem de henüz
keşfedilmeyen gen fonksiyonları aydınlatılmaktadır. AMEV’nin, LD652 ve CF-70-B2 gibi
böcek hücre hatlarını enfekte edilebildiği ve viral yaşam döngüsünü devam ettirmek için
apoptozise sebep olduğu gösterilmiştir. Kaspazlar, sistein proteaz ailesinin üyeleridir ve
apoptozisin düzenlenmesinde önemli rollere sahiptir. AMEV’ye ait muhtemel kaspaz
proteinini kodladığı belirlenen 63. ORF’nin, AMEV protein kinazlarıyla etkileşimi
belirlenmiş olmasına rağmen, AMV063 proteininin apoptozis ve kaspaz aktivitesi daha
önce araştırılmamıştır.
Bu tez kapsamında, AMEV063 ORF’sinin fonksiyonel analizi yapıldı. AMV063
proteini prokaryotik sistemde ifade edildi. Homolog rekombinasyonla AMV063 dizisi
silinen nakavt Am∆063/gfp oluşturuldu. Apoptozise duyarlı CF-70-B2 hücreleri, AMV063
proteini ve Am∆063/gfp kombinasyonları ile muamele edilerek apoptozis ve kaspaz-2
aktiviteleri araştırıldı. AMV063 proteini ile muamele edilen CF-70-B2 hücrelerinde,
kaspaz-2 ve TUNEL aktivitesi belirlenemedi. Am∆063/gfp virüsü ile muamele edilen CF70-B2 hücrelerinin kaspaz-2 ve TUNEL aktivitesi, kontrol Am∆sph/gfp virüsü ile
muamele edilenlere göre önemli derecede azaldı. Bu sonuçlar, AMV063 dizisinin kaspaz-2
proteinini kodladığını ve doğal sisteminde üretilen AMV063 proteininin, kaspaz-2 ve
apoptozis aktivitesine sahip olduğunu açık bir şekilde gösterdi.
Anahtar Kelimeler: Böcek virüsleri, Amsacta moorei entomopoxvirus, AMV063,
Am∆063/gfp, kaspaz-2, apoptozis