Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Zafer Şahin
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Nesfatin-1, hipotalamusun iştah kontrolü ile ilişkili
nöronlarında eksprese edilen ve iştahı azaltıcı (anoreksijenik) etkiye sahip
endojen bir peptiddir. Ayrıca, Nesfatin-1'in stresle ilişkili davranışları
düzenleyebileceği son dönemlerde tartışılan hususlar arasında yer almaktadır.
Stres yanıtı sırasında Nesfatin-1, serotonerjik ve noradrenerjik nöronları
aktive ederek hipotalamo-hipofizer adrenal (HHA) aksının etkinliğini artırmaktadır.
Nesfatin-1'in kisspeptin, kortikotropin salgılatıcı hormon (CRH) ve oksitosin
reseptörleriyle etkileşimi söz konusudur.
Bu çalışmada, erişkin Wistar albino erkek sıçanlar altı
gruba ayrıldı. Deney grupları kontrol, Nesfatin-1, Nesfatin-1+p234, Nesfatin-1+Antalarmin,
Nesfatin-1+Astressin2B ve Nesfatin-1+Atosiban olacak şekilde planlandı.
Sıçanlar anestezi altında lateral ventriküle enjeksiyon yapıldıktan 30 dakika
sonra sakrifiye edildi. HPLC ile amigdala noradrenalin ve dopamin düzeyleri, ELISA
ile glutamat, gamma-aminobütirik asit (GABA), serotonin düzeyleri ve serum
kortikosteron seviyeleri ölçüldü. Beyinlerden immünohistokimyasal analizler için
kesitler alındı. Sonuçlar one-way ANOVA ve Tukey testiyle analiz edildi.
Nesfatin-1 ve Nesfatin-1+p234 gruplarında, paraventriküler nükleustaki CRH
immünreaktivitesi, amigdala noradrenalin düzeyleri, serum adrenokortikotropik hormon ve
kortikosteron seviyeleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı şekilde yüksek bulundu
(p<0.05). Aynı zamanda bu grupların amigdala GABA ve dopamin düzeyleri Nesfatin-1+Atosiban
grubuyla birlikte kontrol grubuna kıyasla anlamlı şekilde düşük bulundu (p<0.05).
Amigdala glutamat ve hipofiz oksitosin düzeylerinde ise istatistiksel olarak
anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05).
Serotonin düzeyleri ise sadece Nesfatin‑1+p234 grubunda kontrol grubuna kıyasla
anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05).
Sonuçlarımız, Nesfatin-1'in HHA aksını aktive ettiğini ve
amigdalayı uyardığını göstermektedir. Ayrıca Nesfatin-1, kisspeptin sinyalleşmesinin bozulduğu durumlarda da HHA aks
aktivitesini artırmaktadır. Nesfatin-1’e bağlı bu etkilerde amigdalada
serotonin ve GABA düzeylerinin azalmasının rolü olduğu söylenebilir.