Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof.Dr.Ahmet Alver
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Karbonik anhidrazlar (CA’lar), karbondioksitin hidrasyonunu geri dönüşümlü olarak
katalizleyen metalloenzimlerdir. CA enzim ailesinin posttranslasyonel modifikasyonlarına
(PTM’larına) dair çalışmalar genellikle veritabanlarına dayanarak değerlendirilmiştir.
PTM’ler ile CA’ların fonksiyonları arasında açık bir korelasyon olduğu ifade edilse de
birçok modifikasyon olayı için yeterince deneysel çalışmalar yapılmamıştır. Bu çalışmada,
geniş bir doku dağılımına sahip insan karbonik anhidraz II (hCAII) izoenziminin
homosistein (HCY) ve metilglioksal (MGO) ile in vitro modifikasyonlarının enzimin
aktivitesi ve antijenik özellikleri üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla,
çalışmada kullandığımız saf hCAII izoenzimi, insan eritrositlerinden afinite kromotografisi
ile saflaştırıldı. Elde edilen saf hCAII izoenzimi, HCY ve MGO ile in vitro olarak modifiye
edildi. Modifikasyonların varlığı western blot ile teyit edildi. Modifiye edilen hCAII
izoenzimlerinin hidrataz ve esteraz aktiviteleri ölçüldü. Modifiye olan hCAII
izoenzimlerinin antijenik özeliklerini belirlemek için Balb-c fareler bu enzimlerle immünize
edildi ve fare serumlarındaki antikor titreleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Enzim aktiviteleri
ölçüldüğünde,
hCAII enziminin HCY ve MGO ile modifikasyonlarında, N
homosisteinilasyona bağlı olarak enzim aktivitesinde dozla ilişkili olarak inhibisyona neden
olurken, glikasyona bağlı etkisininin ise düşük modifikasyon dozunda önemli ölçüde
aktivasyona sebep olurken yüksek modifikasyon dozunda ise inhibisyona neden oldu. MGO
ile modifikasyonun Balb-c farelerde yüksek antijenik cevap oluşturduğu, HCY’nin
antijeniteyi değiştirmediği gözlendi. Sonuç olarak, MGO ile modifikasyonun hCAII
enziminin hem aktivite hem de antijenik özelliklerini etkilediği, HCY ile modifikasyonun
ise enzimin aktivitesinde önemli etkisi olduğu gözlenirken, antijenik olarak etkisi
belirlenmemiştir.