Mayıs sineği optimizasyonu tabanlı iki yönlü çift aktif köprülüDA-DA dönüştürücünün tasarımı ve denetimi


Öğr. Gör. MİRAÇ ÖZTÜRK

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Hakan Kahveci

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Bu tezi destekleyen bir program bulunmamaktadır

Özet:

Günümüz teknolojisi gün geçtikçe hayatımızı kolaylaştırmak için gelişmektedir.

Teknolojik gelişmelerin gerçekleştiği önemli alanlarından birisi de güç aktarımı yapabilen

dönüştürücülerdir. Dönüştürücüler günümüzde elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji

kaynaklarının şebekeye entegresi ve enerji depolama sistemleri gibi birçok önemli faaliyet

alanında sıklıkla kullanılmaktadır. İki yönlü çift aktif köprülü doğru akım dönüştürücü yapısı

gereği çift yönlü olduğundan dolayı kapladığı alan, güç akış veriminin yüksek olması ve

güvenilir olması gibi birçok farklı alanda benzer içerikli diğer dönüştürücülere göre

avantajlıdır. Bundan dolayı bu tez çalışmasında dönüştürücünün temel çalışma prensibi ve

teorik hesaplamaları üzerine çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar sonucunda

dönüştürücü için en iyi kontrol yönteminin belirlenmesi üzerine literatürde mevcut

çalışmalardan klasik PI kontrolü ve model öngörülü kontrole karşın katsayıları optimize

edilmiş kesir dereceli PI kontrolü ve katsayıları optimize edilmiş klasik PI kontrolüyle

karşılaştırılmalı değerlendirmesi yapılmıştır. Kontrolcülerde kullanılacak olan parametreler

mayıs sineği optimizasyon algoritmasıyla belirlenmiştir. Sonuçlar irdelendiğinde çıkış

geriliminin referansa oturma süresi ve aşma miktarının en düşük değerleri optimize edilmiş

kesir dereceli PI kontrolcü ile elde edildiği görülmüştür. Dönüştürücü ve dönüştürücüye

uygulanacak kontrolcünün tasarımı MATLAB/Simulink ortamında gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çift Aktif Köprü, Faz Kaydırma, Kesir Dereceli PI, Mayıs Sineği

Optimizasyonu, Model Öngörülü Kontrol