Kısa Zaman Fourier Dönüşümünün (KZFD) Sismik Yansıma Verilerine Uygulamaları
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği, Türkiye
Tez Danışmanı: Hakan Karslı
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Kısa Zaman Fourier Dönüşüm (KZFD) yöntemi sismik verilerin zaman-frekans (t, f) görüntülerinin elde edilmesine ve bu ortamda birçok işlem yapılmasına imkanı sağlar. Bu çalışmada, KZFD yönteminin sismik verilerin süzgeçlenmesinde, ayrımlılığının iyileştirilmesinde ve sismik veriden tabakalı yer modelinin kalınlık ve hız yapısı hakkında niteliksel bir tahmin yapılabilmesindeki kullanımı ve sağladığı imkanlar incelenmiştir. KZFD'nin uygulanmasında pencere fonksiyonu uzunluğu (t, f) görüntülerinin zaman ve frekans çözünürlükleri üzerindeki etkinlikleri test edilmiştir. Kısa pencereler zaman, uzun pencereler frekans çözünürlüğü sağlamıştır. KZFD'nin hem zaman hem de frekans boyutlarında süzgeçleme çeşitliği ve pratikliği sentetik ve arazi verileri üzerinde gösterilmiştir. KZFD ile Kepstrum tekniği birleştirilerek (KZFD-K) sismik yansıma dalgacıklarının yan salınımları zayıflatılıp ana salınımı daraltılarak verinin kullanışlı spektral bandı düşük ve yüksek frekans bölgesine genişletilerek sismik verilerin düşey ayrımlılığı etkin şekilde iyileştirilmiştir. Böylece, ince tabakalar ve küçük ölçekli yansımalar görüntülenebilmiştir. KZFD'nin sedimanter ortamlardaki derinlik boyunca tabaka hızları ve kalınlıkları hakkında niteliksel bir tahmin yapılabilmesindeki katkıları sentetik ve arazi verilerine uygulamaları ile gösterilmiştir. Sonuç olarak, KZFD yönteminin sismik verilerin işlenmesinde birçok uygulama imkanı ve kolaylığı sağladığı, özellikle sismik verilerin düşey ayrımlılığının artırılmasında ve tabaka modelinin tahmin edilmesinde etkin bir yöntem olduğu görülmüştür.