Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Orman Mühendisliği, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Doğan Kantarcı
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu çalışma ile Yıldız Dağlık Kütlesinin kuzey yamacında (Demirköy) ve iki farklı yükseltide bulunan Kayın, Meşe ve Karaçam ormanlarındaki toprak mantarlarının mevsimlere göre değişimi araştırılmıştır. Toprakların fiziksel ve kimyasal özellikleri ile mantar sayı ve türlerini belirlemek amacı ile toplam 6 toprak çukuru açılmıştır. Her bir toprak çukurunun incelenecek kesitinde belirlenen horizonlardan mevsimlere göre toprak örnekleri alınmıştır. Toprak özelliklerinden hacim ağırlığı, ince toprak ve kil miktarları, organik madde, toplam azot, toprak reaksiyonları ile mantar sayıları ve türleri incelenmiştir. Toprak mantarlarının incelenmesinde toprağı sulandırma yöntemi kullanılmıştır.
Bu araştırmada örnek alan topraklarındaki mantar sayı ve türleri ile incelenen toprak özellikleri, ağaç türleri, ölü örtü özellikleri, yükseltiye ve mevsimlere bağlı olarak değişen iklim özellikleri (yağış ve sıcaklık) arasındaki ilişkiler incelenmiştir.
Araştırmada aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir:
1- Bütün örnek alanlarda toprak kesiti boyunca mantar sayıları sürekli azalmaktadır. Mantar sayılarındaki bu azalma derinliğe bağlı olarak değişen toprak özellikleri (organik madde, toprak havalanması, kil miktarı) ile açıklanmıştır.
2- Mevsimlere ve yükseltiye bağlı olarak değişen iklim özellikleri, incelenen topraklardaki mantar sayıları üzerinde etkili olmaktadır. Özellikle yaz mevsiminde mantar sayılarında görülen azalma, toprakların düşük nem içeriğine bağlanmıştır. Ayrıca ortalama mantar sayılarının yükseklerde daha düşük bulunması, havanın serinlemesi ile ilgili olduğu sonucuna varılmıştır.
3- İncelenen topraklarda Mortierella, Mucor, Penicillium ve Trichoderma cinslerine ait mantar türleri fazla sayıdadır ve bütün örnek alanlarda bulunmaktadır. Bu durum asit karaktere sahip orman topraklarındaki mantar florasının genel özelliklerine olan benzerlik ile açıklanmıştır.
4- Örnek alanlardaki tür çeşitliliği en yüksek ilkbahar mevsiminde bulunmuştur. Bu mevsimde tür çeşitliliğinin artması, sıcaklık ve nemin uygun olmasına bağlanmıştır.
5- Yükseltiye bağlı olarak değişen iklim özellikleri tür değişimine sebep olmamıştır. Bu durum örnek alanlar arasındaki iklim farklarının mantar türlerinin değiştirecek kadar yüksek olmadığını göstermektedir.
6- Karaçam topraklarındaki mantarlar Kayın ve Meşe topraklarında olmayan değişik türler içermektedir. Bu da, Karaçam ölü örtüsünün ayrışma ürünlerinin topraktaki mantar türleri üzerinde etkili olduğu ile açıklanmıştır.