Dental Radyografi Görüntüleri Kullanılarak Kişilerin Kimliklendirilmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hesaplamalı Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Serap Karagöl
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Kişilerin kimliklerinin tespit edilebilmesi için günümüzde hem fiziksel hem de davranışsal, farklı türde biyometrik özellikler kullanılabilmektedir. Bu özellikler kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Bu sayede bu özelliklerin sahipleri birbirlerinden ayırt edilebilmektedir. Kişilerin diş ve çene yapıları da birbirlerine göre farklılıklar içermektedir. Biyometrik özellik olarak dişlerin kullanımı parmak izi, retina ve avuç içi gibi özellikler kadar yaygın değildir. Buna karşın dişler diğer biyometrik yapılara göre bozulmaya karşı daha sağlamdır. Bu özellikleri nedeniyle ağır yaralanmalı kazalar, yangın ve doğal afetler sonucu ölümler gibi durumlarda dental biyometri kullanımına ihtiyaç duyulmaktadır. Diş görüntülerinden kimlik tespiti bir adli diş hekimi tarafından gerçekleştirilmektedir ve adli diş hekiminin tespitinin mahkemelerce geçerliliği bulunmaktadır. Ancak her bir kişiye ait diş ve çene yapılarının incelenmesi; ardından veri tabanında bu diş ve çene yapısı ile eşleşen görüntünün tespit edilmesi oldukça zor bir süreçtir. Buna ek olarak çok sayıda kişiye ait kimliklerin tespitinde uzun süre çalışmak adli diş hekimi için hem fiziksel hem de ruhsal olarak zor bir durumdur. Bu nedenle; bu çalışmada adli diş hekimlerine yardımcı olmak amacıyla görüntü işleme ve yapay zeka yöntemleri kullanılarak, dental radyografi görüntüleri aracılığı ile kişilerin kimliklerinin tespitinin gerçekleştirilmesi üzerine çalışılmıştır. Çok sayıda dental görüntüleme tekniği bulunmaktadır. Bunlardan kişilerin kimliklerinin tespiti için en çok kullanılanlar: panoramik, bitewing ve periapikal tip röntgen görüntüleridir. Çalışmada günümüzde hastalıkların tespitinde sıklıkla tercih edilmeleri nedeniyle panoramik röntgen görüntüleri kullanılmıştır. Dental kişi tanıma sürecinin ana aşamaları olarak sıklıkla görüntü ön işleme, alt-üst çene bölütleme, diş bölütleme, dental özellik çıkarımı ve eşleştirme işlemleri gerçekleştirilmektedir. Bu tez çalışmasında sıklıkla gerçekleştirilen bu ana süreçler için yeni yaklaşımlar sunulmaktadır. Önerilen tez çalışmasında elde edilen sonuçlar; sunulan yöntemlerden kişilerin kimliklerinin tespit edilmesi sürecinde faydalanılabileceğini göstermiştir.