NANOPARÇACIK KATKILI SIVI YAĞLARIN TRİBOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Hasan Baş (Karadeniz Teknik Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü)

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu tez çalışmasında SAE 20W50 motor yağı içerisinde MoS₂ ve CaF₂ katkılarının ve ham fındık yağı içerisinde farklı morfolojilerde sahip borik asit katkılarının tribolojik etkileri araştırılmıştır. Deneyler yüzeysel temas geometrisinde tasarlanmış block-on-ring deney düzeneği kullanılarak farklı çalışma koşullarında gerçekleştirilmiştir. Testler sonunda aşınmış numune yüzeylerinin mikroyapısal incelemeleri yapılmıştır.

Motor yağı üzerinde MoS₂ ve CaF₂ katkılarının sürtünme ve aşınmayı azaltıcı etki göstermiştir ve sınır sürtünme bölgesinde motor yağının çalışmasını iyileştirmiştir. Ağır metal içeren katkı maddeleri yerine alkali metal tuzların yağ katkısı olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Granül ve toz borik asit katkıları, ham fındık yağının sürtünme ve aşınma davranışları üzerinde düşürücü etkiler göstermiştir. ve sınır yağlama bölgesinde baz yağın çalışmasını iyileştirmiştir. Bunun yanında borik asit morfolojisinin yağlayıcılık özelliklerini etkilediği görülmüştür. Çevre dostu ve yenilenebilir borik asit katkılı fındık yağının mineral esaslı yağlayıcılara alternatif olabileceği sonucuna varılmıştır.