Çoklu dövme yöntemiyle üretilen ultra ince taneli CuNi2SiCr alaşımının elektriksel akım altındaki tribolojik davranışının incelenmesi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Harun Yanar

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışma kapsamında Cu2NiSiCr alaşımına Çok Yönlü Dövme (ÇYD) ve yaşlandırma işlemlerinin farklı kombinasyonlarını içeren prosesler uygulanmıştır. İlgili alaşımın yapısında farklı işlem adımları sonrası ortaya çıkan mikroyapısal, mekaniksel ve tribolojik özellik değişimleri sistematik bir şekilde incelendi. Elde edilen bulgulara göre, alaşımın yapısında ortaya çıkan değişimlerin ÇYD ve yaşlandırma işlemlerine bağlı olduğu ve en iyi mekanik ve tribolojik çıktıların deformasyonun ardından uygulanan yaşlandırma sonrasında (Proses-4) elde edildiği görüldü. Nitekim, yalnızca yaşlandırılmış (Proses-2) alaşımın sertlik, akma ve çekme dayanımı değerleriyle kopma uzaması ve elektriksel iletkenlik değerleri sırasıyla 278 Hv, 280 MPa, 448 MPa, %10,7 ve %40 IACS olarak elde edilirken, Proses-4 koşullarında bu değerler 342 Hv, 700 MPa, 747 MPa, %7 ve %33 IACS seviyelerine kadar ulaşmıştır. Alaşımın mekanik özelliklerinde ÇYD ve yaşlandırma işlemleri etkisiyle oluşan bu iyileşme daha yüksek aşınma direncini de beraberinde getirmiştir. Nitekim, Proses-4 sonrası elde edilen ultra ince taneli örnekler, Proses-2 kapsamında elde edilen iri taneli örneklere kıyasla daha yüksek aşınma direnci sergilemektedir. Ancak, her iki yapının da aşınma direnci uygulanan akım yoğunluğuyla birlikte kötüleşmektedir.