Akademik Veri Yönetim Sistemi
Karen- Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, cilt.10, sa.22, ss.199-223, 2024 (TRDizin)
Kültür varlıkları bakımından zengin olan Sinop’a ilişkin tescil ka- rarlarının, 1952 yılından itibaren alındığı görülmektedir. Sinop’ta toplu tesciller 1979 yılında başlamıştır. 1979 yılı öncesinde yapılan tescillerin bazıları, yeniden tescil listelerine aktarılmamıştır. Yani 1979 öncesi tescil kararları geçerlidir. 1979 yılı çalışmalarında tescili yenilenmeyen bazı yapıların tescili devam etmiş olsa da Koruma Amaçlı İmar Planlarında tescilli olarak işaretlenmemiştir. Sonrasında tescil bilgileri unutulup gitmiştir, yapılarsa korunamamıştır, kaybol- muştur. Bu yapılardan biri de Sinop Belediyesi “Eski Kagir Binası”dır. Eski Kagir Binası; 1860’larda Sinop surlarının önünde Hükûmet Ko- nağı olarak inşa edilmiştir; 1880’lerden itibaren Belediye Binası iş- leviyle hizmet vermiştir; Tanzimat Dönemi ve belediyeleşme süre- ciyle dönüştürülen “Yeni Kent Merkezi”nin ilk yapısı olmuştur. “Eski Belediye Binası”nın tescili, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıt- lar Yüksek Kurulunun 14.2.1976 tarih 8950 sayılı kararıyla yapılmış- tır. Bina tescilden hemen sonra, 1976 başında yıktırılmıştır. Yerine hemen betonarme yapı inşa edilmiştir. Betonarme yapı da 2022’de Millet Bahçesi projesinde kaldırılmıştır. 1976’daki yıkım sonucunda, Tanzimat Dönemi’nde dönüştürülen “Yeni Sinop Kent Merkezi’ni” belirleyen üçlü yapının (Belediye Sarayı-Hükûmet Konağı-Saat Ku- lesi) en eski bileşeni de kaybolmuştur. Yapı, 1863’ten 1976’ya kadar 113 yıl boyunca kullanılmıştır. Tanzi- mat ve Batılılaşma süreciyle başlayan belediyecilik anlayışının Si- nop’taki binasıdır. Yapının yeri günümüzde, kentsel ve arkeolojik sit sınırları içindedir. 2021 yılında, “yapının tescili ve yeniden yapılabilmesi” için Kurul- dan izin istenilmiştir. Cevaben, “yapının toplu tescil-tespit çalışma- larından önce yıkıldığı” ifade edilmiştir. 1976’da yıkılmış yapının kaybını önleyebilecek olan tescil işleminin yok sayılması ve yapının kaybolması çalışmanın ana problemini oluşturmaktadır. Tarihi ve mimari özellikleri nedeniyle Eski Belediye Binası’nın tes- cilinin yenilenmesi gerektiği düşünülmektedir. Çalışmada; Batılılaş- manın etkisiyle 1860’lı yıllarda dönüştürülen Sinop kent merkezinin ve bu merkezin ilk yapısının literatüre kazandırılması, tescillenmesi amaçlanmaktadır.