Trabzon Ganita Sahil Parkı Çocuk Oyun Alanının Mekânsal Kullanım Yeterliliğinin Belirlenmesi

Düzgüneş E., AKKUŞ B., Özdoğan S. Ş.

GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, cilt.9, sa.2, ss.523-545, 2026 (TRDizin)

Özet

Çocuk oyun alanları, kent içindeki önemli sosyal ve fiziksel mekânlar olup çocukların fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimini desteklemektedir. Doğru planlanmış bir oyun alanı; keşfetme isteğini artırmakta, hayal gücü ve motor becerileri geliştirmekte, problem çözme, stresle başa çıkma ve sosyalleşmeyi teşvik ederken, fiziksel aktiviteler aracılığıyla sağlıklı yaşam alışkanlıklarının kazandırılmasına katkı sağlamaktadır. Bu nedenle kentsel peyzaj planlama ve tasarım süreçlerinde oyun alanlarının rolü büyüktür. Günümüzde birçok çocuk oyun alanı, sınırlı etkinliklere odaklanmış, farklı yaş gruplarının ihtiyaçlarına hitap etmeyen, engelli erişimine uygun olmayan, çevresel faktörleri göz ardı eden, bakım-onarım eksiklikleri barındıran mekânlar olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı; Trabzon kent merkezindeki Ganita Sahil Parkı’nda bulunan çocuk oyun alanlarının tasarım ve planlama kriterlerine göre mekânsal kullanım yeterliliğini belirlemektir. Çalışmada ebeveynlere yönelik anketler yoluyla kullanım eğilimleri, eksiklikler ve memnuniyet durumları belirlenmiş; her bir oyun alanı yaş grubu, alan büyüklüğü, erişilebilirlik, çevresel faktörler, güvenlik, donatı, malzeme seçimi, bakım onarım faaliyetleri ve peyzaj öğeleri üzerinden eksikliklerin giderilmesine yönelik öneriler geliştirilmiştir Bulgular, G1 ve G3 oyun alanlarının mekânsal kullanım yeterliliği açısından yüksek puan aldığı; G2 ve G4’ün orta düzeyde kaldığı; G5’in ise düşük yeterlilik düzeyinde olduğunu göstermiştir.
Children’s playgrounds are essential components of urban environments, contributing significantly to children’s physical, social, and emotional development. Well-designed playgrounds encourage exploration, enhance imagination and motor skills, support problem-solving, stress management, and social interaction, and promote healthy lifestyle habits through physical activity. Thus, playgrounds hold an important place in urban landscape planning and design. Despite their significance, many current playgrounds face challenges such as limited activity diversity, lack of age-appropriate designs, inadequate accessibility for children with disabilities, insufficient consideration of environmental factors, and poor maintenance. The aim of this study is to determine the spatial use adequacy of children’s playgrounds located in Ganita Coastal Park in the city center of Trabzon, based on design and planning criteria. Within the scope of the study, usage patterns, deficiencies, and satisfaction levels were identified through questionnaires administered to parents. In addition, recommendations were developed to address identified shortcomings by evaluating each playground in terms of age-group appropriateness, area size, accessibility, environmental factors, safety, equipment, material selection, maintenance practices, and landscape elements. The findings indicate that the G1 and G3 playgrounds achieved high scores in terms of spatial use adequacy, while G2 and G4 exhibited moderate adequacy levels, and G5 demonstrated a low level of spatial adequacy.