Giriş: Modern tıp pratiğinin vazgeçilmez uygulamaları arasında yer alan damar içi kateterler, başta yoğun bakım ünitelerinde olmak üzere, hastane kökenli infeksiyonların önde gelen sebebini oluşturmaktadır. Çalışmamızda; hastanemizdeki damar içi kateter ilişkili infeksiyon (DİKİI) hızı, risk faktörleri ve etken mikroorganizmaların belirlenmesi amaçlanmıştır. Hastalar ve Metod: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine Ekim 2003-Kasım 2004 tarihleri arasında kabul edilen hastalar DİKİI ve risk faktörleri açısından prospektif olarak izlendi. Bulgular: Dört yüz otuz dört hastaya takılan 770 damar içi kateter toplam 11.385 kateter günü takip edildi. Yüz on altı DİKİI tespit edildi. DİKİİ hızı 10.2, damar içi kateter ilişkili kan dolaşımı infeksiyonu (DİKİ-KDİ) hızı 6.4 idi. DİKİI gelişimine etki eden risk faktörleri çok değişkenli analiz ile incelendiğinde; "Acute Physiology Assessment and Chronic Health Evaluation (APACHE) II" skoru yüksekliği (OR = 1.07, %95 GA =1.02-1.13; p< 0.0005), kateterizasyon süresinde uzama (OR =1.03, %95 GA = 1.02-1.04; p< 0.0005), kateterizasyon öncesi ve sırasında antipsödomonal penisilin kullanımı (OR = 4.5, %95 GA = 1.85-10.96; p< 0.0005), kinolon kullanımı (OR = 3.1, %95 GA = 1.04-9.13; p= 0.038), kateterin total parenteral nütrisyon amaçlı kullanımı (OR = 3.9, %95 GA = 2.17-7.05; p< 0.0005), hemodiyaliz amaçlı kullanımı (OR = 6.3, %95 GA = 3.28-11.96; p< 0.0005), acil şartlarda takılması (OR = 5.02, %95 GA = 2.65-9.49; p< 0.0005), deneyimsiz personelce takılması (OR = 1.9, %95 GA = 1.10-3.35; p= 0.030) artışa yol açan bağımsız faktörler olarak bulundu. Kateter takılırken el hijyenine uyum %87, maksimum bariyer önlemlerinin alınması %58 oranında DİKİİ'leri azaltmaktaydı (sırasıyla, OR = 0.13, %95 GA = 0.07-0.24; p< 0.0005; OR = 0.42, %95 GA = 0.24-0.73; p< 0.0005). DİKİİ lerin 69 (%58.5)'unda gram-pozitif mikroorganizmalar, 41 (%34.8)'inde gram-negatif mikroorganizmalar, 8 (%6.8)'inde Candida spp. etken olarak izole edildi. Sonuç: Çalışmamızda tespit ettiğimiz, el yıkama, üst düzey bariyer önlemleri, sık manipülasyon gibi risk faktörlerine yönelik alınacak önlemlerle, kateter takılması ve bakımının antisepsi kurallarına uygun olarak yapılması ve DİKİİ hakkında hastane personelinin bilgi sahibi olması bu infeksiyonların gelişimini azaltacaktır.
Introduction: Intravascular catheters, which are among the indispensable procedures of medical practice, are the leading cause of no-socomial infections, particularly in intensive care units. In our study, we aimed to determine the rates of intravascular catheter-related infections, risk factors and causative microorganisms. Materials and Methods: Patients admitted to the Karadeniz Technical University Faculty of Medicine Hospital between October 2003-November 2004 were followed prospectively in terms of infections and risk factors associated with intravascular catheters. Results: A total of 770 intravascular catheters inserted in 434 patients were followed for 11.385 catheter days. Overall, 116 cathe¬ter-related infections (CRis) were determined. The rate of CRI was 10.2, and the rate of CR-blood stream infection (BSI) was 6.4. In the multivariate analysis of risk factors affecting the development of CRI, independent factors causing an increase were found to be high Acute Physiology Assessment and Chronic Health Evaluation (APACHE) II scores (OR =1.07, 95% Cl' = 1.02-1.13; p< 0.0005), prolongation of the duration of catheterization (OR = 1.03, 95% Cl = 1.02-1.04; p< 0.0005), use of anti-pseudomonal penicillin be¬fore and during the catheterization (OR = 4.5, 95% Cl = 1.85-10.96; p< 0.0005), use of quinolones (OR = 3.1, 95% Cl = 1.04-9.13; p= 0.038), use of the catheter for total parenteral nutrition purposes (OR = 3.9, 95% Cl = 2.17-7.05; p< 0.0005) or for he-modialysis purposes (OR = 6.3, 95% Cl = 3.28-11.96; p< 0.0005), insertion of the catheter under emergency conditions (OR -5.02, 95% Cl = 2.65-9.49; p< 0.0005), and insertion of the catheter by inexperienced healthcare staff (OR = 1.9, 95% Cl = 1.10-3.35; p= 0.030). Maintenance of hand hygiene during the insertion of the catheter and taking the maximum barrier precautions reduced the rate of CRI by 87% and 58%, respectively (OR = 0.13, 95% Cl = 0.07-0.24, p< 0.0005; OR = 0.42, 95% Cl = 0.24-0.73; p< 0.0005, respectively). The causative microorganisms isolated in CRis were gram-positive microorganisms in 69 (58.5%), gram-nega¬tive microorganisms in 41 (34.8%) and Candida spp. in 8 (6.8%) of the patients. Conclusion: Our study shows that taking certain precautions against risk factors including hand washing, higher level barrier precautions, and frequent manipulation will reduce the incidence of CRis. Furthermore, hospital staff should be well informed about catheter insertion and care in conformity with the rules of antisepsis and about intravascular CRis.
