Akademik Veri Yönetim Sistemi
Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.15, sa.30, ss.405-431, 2025 (TRDizin)
Demir-çelik sektörü, yüksek hacimli üretim süreçleri, özel taşımacılık gerektiren ürün yapısı, karmaşık tedarik zincirleri ve çok modlu lojistik sistemlerin zorunlu kıldığı operasyonel yapısıyla, lojistik yönetimi açısından oldukça stratejik ve zorluklarla dolu bir yapıya sahiptir. Küresel ölçekte artan rekabet baskısı, sürdürülebilirlik talepleri ve dijital dönüşüm süreçleri, bu sektörde lojistik hizmetlerin yeniden değerlendirilmesini ve sistematik bir yaklaşımla ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, demir-çelik sektöründeki lojistik hizmetlerin birbirleriyle olan ilişkileri, nedensellik bağlamında analiz edilerek, karar vericilerin hangi faktörleri önceliklendirmeleri gerektiği ortaya konulmuştur. Lojistik sistemin çok sayıda alt faktörden oluştuğu dikkate alındığında, bu faktörlerin yalnızca bireysel önem düzeyleriyle değil, ayrıca sistem içindeki etkileşimleriyle değerlendirilmesi elzemdir. Bu kapsamda, Bulanık DEMATEL yöntemi kullanılarak, karar vericilerin uzman görüşleri doğrultusunda elde edilen verilerle kriterler arası nedensel ilişkiler ortaya konulmuştur.
Analiz bulguları, teknoloji ve işbirliği temelli kriterlerin sektördeki lojistik yapının yönlendirici güç olduğunu göstermektedir. Özellikle Teknoloji ve Otomasyon, İşbirlikleri ve Lojistik Ağları ile Sürdürülebilirlik ve Yeşil Lojistik ana kriterleri, sistemin stratejik yönlendirme gücünü belirleyen temel yapılar olarak ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda, “Veri Analitiği ve Büyük Veri Kullanımı”, “Otomasyon Sistemleri”, “İzleme ve Takip Sistemleri”, “Veri Analitiği ve Yazılım Araçları” ve “Etkin Talep Tahmini” alt kriterlerinin, hem yüksek etkililik düzeyleri hem de sistem üzerindeki yönlendirici etkileriyle en kritik alt faktörler olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, karar vericilerin dijitalleşmeyi yalnızca destekleyici bir araç değil, lojistik sistemin temel taşı olarak görmeleri gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, demir-çelik üretim işletmelerinde lojistik stratejilerin yalnızca maliyet ve hız optimizasyonuna değil; aynı zamanda bütüncül, teknoloji temelli ve sürdürülebilirlik odaklı bir yapıya dönüştürülmesi gerektiği görülmektedir.
The iron and steel industry is characterized by high-volume production processes, products requiring specialized transportation, complex supply chains, and an operational structure necessitated by multimodal logistics systems. This renders logistics management in the sector highly strategic and inherently challenging. The growing global competitive pressure, increasing demands for sustainability, and ongoing digital transformation processes necessitate a comprehensive revaluation of logistics services within this sector, based on a systematic approach. In this study, the interrelationships among logistics services in the iron and steel industry are analysed through the lens of causality, aiming to identify which factors should be prioritized by decision-makers. Given that the logistics system comprises numerous sub-factors, it is essential to assess these factors not only based on their Ara ştırma Makalesi Research Paper Öz: Abstract: 406 KTÜ • Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi individual significance but also through their interactions within the system. In this context, the Fuzzy DEMATEL (The Decision-Making Trial and Evaluation Laboratory) method is employed to reveal causal relationships among the criteria, based on expert evaluations provided by decision-makers. The analysis results indicate that technology- and collaboration-oriented criteria serve as the driving forces behind the logistics structure in the sector. Specifically, the main criteria of Technology and Automation, Collaborations and Logistics Networks, and Sustainability and Green Logistics emerge as the core structures shaping the system's strategic orientation. Within this framework, sub-criteria such as Data Analytics and Big Data Usage, Automation Systems, Tracking and Monitoring Systems, Data Analytics and Software Tools, and Effective Demand Forecasting are identified as the most critical factors, given their high influence levels and directive roles within the system. These findings clearly demonstrate that decision-makers should regard digitalization not merely as a supportive tool, but as a fundamental pillar of the logistics system. In conclusion, logistics strategies in iron and steel production enterprises must evolve beyond simple cost and speed optimization, toward a holistic, technologydriven, and sustainability-oriented structure