KARADENİZ’DE BÜTÜNLEŞİK İZLEME FAALİYETLERİ KAPSAMINDA KARADENİZ ZOOPLANKTON ÇALIŞMALARI: 2018-2019


Yıldız İ.

2. Ulusal Denizlerde İzleme ve Değerlendirme Sempozyumu, Ankara, Türkiye, 11 - 13 Aralık 2019, ss.106-109

  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.106-109

Özet

Mevcut çalışmada, "Türkiye Denizlerinde Bütünleşik Kirlilik İzleme Faaliyetleri Kapsamında 2018 ve 2019 Yılları Karadeniz Zooplankton İzleme ve Değerlendirme Çalışması" kapsamında kış ve yaz mevsimlerinde toplanan mesozooplankton ve jelatinimsi zooplankton örneklerinden elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Bu çalışma ile kıyı ve açık deniz sularında biyolojik kalite durumunun izlenmesi amaçlanmıştır. Zooplankton örneklemeleri toplam 21 istasyonda gerçekleştirilmiştir. Plankton çekimleri termoklin tabakasının mevcut olduğu dönemlerde, termoklin altı ve üstü olmak 2 farklı tabakada yapılmıştır. Örnekler 0,57 m çapa ve 200 µm göz açıklığına sahip UNESCO WP2 tipi plankton kepçesi kullanılarak toplanmıştır. Jelatinimsi zooplankton örneklemeleri ise 0.57 m çapa ve 500 µm göz açıklığına sahip Nansen tipi kepçe ile üst karışım tabakasından gerçekleştirilmiştir. Çalışma periyodu boyunca Karadeniz’i temsil eden tüm türler gözlenmiştir. 2018 yılında kış mevsiminde Batı Karadeniz’de yer alan istasyonlarda üst ve alt tabakalarda toplam zooplankton bolluğu, yüksek sayıda belirlenen Noctiluca scintillans türüne bağlı olarak belirgin olarak artış göstermiştir. Diğer istasyonlarda ise Copepoda grubu zooplankton içinde en yüksek orana sahiptir. Yaz mevsiminde Doğu Karadeniz’de Cladocera (Penilia avirostris) türünün yüksek sayılara ulaşması nedeniyle üst tabakada toplam zooplankton bolluğu Karadeniz kıyıları boyunca doğuya doğru gidildikçe belirgin olarak artış göstermiştir. Aynı dönemde alt tabakalarda zooplankton bolluğuna en yüksek katkıyı Cladocera grubu yerine Copepoda grubunun yaptığı tespit edilmiştir. 2019 yılı kış mevsiminde üst tabakada Batı Karadeniz Bölgesi’ndeki istasyonlarda Paracalanus parvus ve Pseudocalanus. elongatus yüksek bolluk değerlerine ulaşmış olup, Sinop- Giresun arasındaki bölgede Acartia clausi türünün bolluğu artış göstermiştir. Alt tabakada ise P. parvus ve P. elongatus türleri yüksek birey sayısına ulaşmıştır. Yaz dönemi örneklemelerinde Acartia spp., Centropages ponticus ve Pseudoevadne tergestina türleri yüksek bolluk değerlerine sahiptir. Alt tabakada ise Acartia spp., P. parvus ve P. elongatus türleri baskındır. Karadeniz Red Book’ta yer alan ve gözlenme sıklığı oldukça düşük olan Anomalocera pattersoni ve Pontella mediterranea türleri 2018 yaz örnekleme döneminde tespit edilmiştir. 2019 kış örneklemesin de ise sadece Pontella mediterranea türü gözlenmiştir. Ayrıca her iki örnekleme döneminde denizanası (Scyphozoa) ve taraklı medüz (Ctenophora) türlerinin bolluğu ve dağılımı incelenmiş olup, bolluk değerlerinin örnekleme periyoları boyunca düşük olduğu tespit edilmiştir. Örneklemelerde denizanası (Scyphozoa) grubundan sadece Aurelia aurita türüne rastlanmış olup, tüm dönemlerde Batı Karadeniz Bölgesi’ndeki istasyonlarda daha yüksek olduğu görülmüştür. Taraklı medüz (Ctenophora) grubunda en sık görülen tür Pleurobranciha pileus olmuştur. En yüksek bolluk değeri ise 2019 kış örneklemesinde 439 birey/m2 olarak tespit edilmiştir.