Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Hâl Eklerinin Sunumu ve KTÜ TÖMER Öğrenci Metinlerinden Hareketle Hâl Eklerinin Öğretimine Dair Bir Öneri


Uzun M.

I. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Sempozyumu, Bursa, Türkiye, 28 - 29 Ağustos 2020, ss.61

  • Basıldığı Şehir: Bursa
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.61

Özet

Dinleme, okuma, konuşma, yazma becerileri kazandırılırken aynı zamanda hedef dilin kurallarının sezdirilip kavratılması dil öğretiminde hedeflenen kazanımlardan biridir. Dilin işleyişine hâkim olan kişi yeni öğrendiği dile dair beceriler geliştirmekte de zorlanmayacaktır. Bununla birlikte öğrenilecek sistemi kavrayamamış kişilerin hedef dile dair çıktılarında da birtakım noksanların olacağı muhakkaktır. Türkçe ile yeni karşılaşan, bu dilde konuşmaya, okumaya, yazmaya, dinlediklerini anlamaya çalışan yabancı dil öğrencilerine kazandırılmak istenen, konuştuklarında ve metinler kaleme aldıklarında bir şekilde ölçülen konulardan biri, ismin hâlleri ve isim hâl ekleridir. Cümlenin inşasında cümleyi oluşturan her unsur cümlenin ana unsuru etrafında birleşir. İsimler de cümlenin bu düzeninde diğer isim, isim soylu sözcükler ve fiillerle çeşitli hâllerde ilişki içerisinde olurlar. Bir cümlenin ana unsuru çekimli fiil ya da isim olan yüklemiyle cümlenin diğer unsurları arasındaki ilişkinin örneklerle işlenmesi Türkçe cümle kuruluşuna dair bilgileri içinde barındırır. İsimlerin cümle içerisinde hangi kelimelerle hangi hâl ilişkisi ile bir araya geldiklerinin bilinmesi Türk dilini kurallarına uygun bir cümlenin de koşullarındandır. Türkçenin bu düzeninin kavratılması ismin hâlleri ile ilgili bilgilerin algılanmasına yardımcı olacaktır. Bu itibarla KTÜ Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi öğrencilerinin B1 seviyesi sonu imtihan kâğıtlarında yer alan metin örneklerinden hareketle ismin hâlleri, isim hâl eklerinin kullanımının nasıl gerçekleştiği yansıtılmaya, çıkan sonuçlardan hareketle dil bilgisi ile ilgili konuların öğretiminde bir yöntem ortaya konulmaya çalışılmıştır.