Antroponimik Verilere Göre Osmanlı Trabzon’unda Ermeniler [1555-1701

Özcan A.

Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, sa.27, ss.218-251, 2025 (Scopus, TRDizin)

Özet

Bu çalışma, Trabzon şehrinin 16. yüzyıl ortası ve 17. yüzyıllarına ait şer'iyye sicillerinde yer alan Ermeni isimlerini antroponimik yaklaşımlarla incelemektedir. Antroponim, kişisel isimlerin tarihsel, kültürel ve sosyal bağlamlarını ele alan bir bilim dalı olarak araştırmanın temel metodolojisini oluştururken, hem demografik hem de sosyo-kültürel bilgiler sunması nedeniyle şer’iyye sicilleri birincil kaynak olarak seçilmiştir. Bu kaynak serilerinden toplamda 30.000 veri incelenerek Ermeni ifadesinin kaydedildiği veriler çalışmada ele alınmıştır. Elde edilen antroponimik verilerden hareketle Ermenilerin meskûn olduğu mahaller belirlenerek harita ile görselleştirilmiştir. İsimlerin dilsel ve kültürel kökenleri analiz edilerek, Osmanlı dönemi isimlendirme pratikleri ile farklı etnik ve dini topluluklar arasındaki sosyo-kültürel etkileşim süreçlerine dair çıkarımlar yapılmıştır. Çalışma, Osmanlı dönemindeki isimlendirme pratiklerinin, kimlik ve kültürel sürekliliğin bir göstergesi olarak ele alınmasına katkı sunmaktadır.