Buzlar Çözülmeden Kalkınmak: Girişimci Bürokrasi, Yerel Kalkınma ve İdari Takdirin Sınırları
4. Uluslararası Kentsel ve Bölgesel Kalkınma Sempozyumu (ISURDEV '26), Diyarbakır, Türkiye, 22 - 24 Ekim 2026, ss.25-26, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Diyarbakır
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.25-26
- Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
BUZLAR
ÇÖZÜLMEDEN KALKINMAK: GİRİŞİMCİ BÜROKRASİ, YEREL KALKINMA VE İDARİ TAKDİRİN
SINIRLARI
Muhammet NEGİZ
Araş. Gör.,Karadeniz Teknik
Üniversitesi İİBF İşletme, muhammetnegiz@ktu.edu.tr,
ÖZET
Yerel
ve bölgesel kalkınma süreçlerinde kamu yöneticileri yalnızca merkezi
politikaların uygulayıcıları olarak değil, yerel sorunları tanımlayan,
kaynakları harekete geçiren ve mevcut kurumsal yapıların sınırları içerisinde
yeni çözümler geliştiren değişim aktörleri olarak da rol oynayabilmektedir. Bu
çalışma, Cevat Fehmi Başkut’un Buzlar
Çözülmeden adlı tiyatro eserindeki Kaymakam figürünü girişimci bürokrasi ve
yerel kalkınma perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma nitel
araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman incelemesi ve tematik içerik analizi
yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Kaymakam’ın ifadeleri, kararları, uygulamaları
ve diğer karakterlerle etkileşimleri anlam birimleri olarak değerlendirilmiş;
açık kodlama sonucunda elde edilen kodlar kategoriler ve üst temalar altında
birleştirilmiştir.
Bulgular,
Kaymakam figürünün yerel sorunları hızlı biçimde tanımlama, alternatif
kaynakları harekete geçirme, mevcut bürokratik rutinleri sorgulama, yerleşik
ekonomik ve toplumsal güç yapılarına meydan okuma ve kısa sürede somut sonuç
üretmeye çalışma özellikleri taşıdığını göstermektedir. Kasabaya temiz içme
suyu getirilmesi için yerel kaynakların mobilize edilmesi, işsizlerin ücret
karşılığında yol yapımında değerlendirilmesi, kasaba ve köy yollarının
geliştirilmesi, gece okulları açılması, köylere gezici sağlık hizmeti ve
ücretsiz ilaç sağlanması, topraksız çiftçilerin durumuna müdahale edilmesi ve
dezavantajlı bireylerin istihdam yoluyla toplumsal yaşama dâhil edilmesi,
eserde temsil edilen bürokratik girişimciliğin temel kalkınma alanlarını
oluşturmaktadır. Kaymakam’ın altyapı, istihdam, eğitim, sağlık, sosyal koruma
ve kırsal üretim ilişkilerini aynı yerel kalkınma gündemi içerisinde
değerlendirdiği görülmektedir.
Bununla
birlikte bulgular girişimci bürokratlığın çelişkili yönlerini de ortaya
koymaktadır. Kaymakam’ın kırtasiyeciliği azaltma ve vatandaş odaklı hizmet
oluşturma çabası süreç inovasyonu niteliği taşırken; hukuki prosedürleri
ortadan kaldırması, kayıtların imhasını istemesi, zorlayıcı kaynak
mobilizasyonuna başvurması ve kişisel takdirini kurumsal kuralların üzerine
çıkarması girişimci bürokrasinin sınırlarını görünür kılmaktadır. Bu bakımdan
eser, yüksek bürokratik özerkliğin bir yandan yenilik, hız ve kalkınma
kapasitesi yaratırken diğer yandan hukuki meşruiyet, hesap verebilirlik ve
katılım sorunları doğurabileceğini göstermektedir.
Çalışma
sonucunda Buzlar Çözülmeden’deki
Kaymakam figürünün, fiziksel ve sosyal kalkınmayı birlikte ele alan “kalkınmacı
girişimci bürokrat” tipini temsil ettiği; ancak girişimci bürokrasinin
sürdürülebilir bir yerel kalkınma aracına dönüşebilmesi için yenilik ve takdir
yetkisinin hukuk, hesap verebilirlik ve kurumsallaşma ile dengelenmesi
gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Girişimci Bürokrasi,
Kamu Girişimciliği, Yerel Kalkınma, Bölgesel Kalkınma, Buzlar Çözülmeden.
РАЗВИТИЕ ДО ТОГО, КАК РАСТАЮТ ЛЬДЫ: ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬСКАЯ БЮРОКРАТИЯ, МЕСТНОЕ РАЗВИТИЕ И ПРЕДЕЛЫ АДМИНИСТРАТИВНОГО УСМОТРЕНИЯ
Muhammet NEGİZ
Науч. сотр., Черноморский технический университет, факультет экономики и административных наук, каф. делового администрирования, muhammetnegiz@ktu.edu.tr
АННОТАЦИЯ
В процессах местного и регионального развития государственные управленцы могут выступать не только в качестве исполнителей политики центральных органов власти, но и как агенты изменений, выявляющие местные проблемы, мобилизующие ресурсы и разрабатывающие новые решения в рамках существующих институциональных структур. Цель настоящего исследования — проанализировать образ каймакама (главы районной администрации) в пьесе Джевата Фехми Башкута «Пока не растаяли льды» с точки зрения предпринимательской бюрократии (entrepreneurial bureaucracy) и местного развития. Исследование проведено в рамках качественного подхода с применением методов анализа документов и тематического контент-анализа. Высказывания, решения и действия каймакама, а также его взаимодействия с другими персонажами рассматривались как смысловые единицы. Коды, полученные в результате открытого кодирования, были объединены в категории и более широкие темы.
Результаты исследования показывают, что образ каймакама характеризуется способностью быстро выявлять местные проблемы, мобилизовывать альтернативные ресурсы, ставить под сомнение сложившиеся бюрократические практики, бросать вызов укоренившимся экономическим и социальным структурам власти и стремиться к достижению конкретных результатов в короткие сроки. К основным направлениям развития, посредством которых в произведении проявляется предпринимательская бюрократия, относятся мобилизация местных ресурсов для обеспечения населённого пункта чистой питьевой водой, привлечение безработных к оплачиваемому дорожному строительству, развитие городских и сельских дорог, открытие вечерних школ, организация выездного медицинского обслуживания и бесплатного обеспечения лекарствами в деревнях, вмешательство в положение безземельных крестьян, а также социальная интеграция уязвимых групп посредством занятости. Таким образом, каймакам рассматривает инфраструктуру, занятость, образование, здравоохранение, социальную защиту и сельское производство как взаимосвязанные элементы единой повестки местного развития.
Вместе с тем результаты исследования выявляют противоречивые стороны предпринимательской бюрократии. Стремление каймакама сократить бюрократическую волокиту и создать ориентированную на граждан систему предоставления публичных услуг может рассматриваться как форма процессной инновации. Однако отказ от установленных правовых процедур, требование уничтожить официальную документацию, использование принудительных способов мобилизации ресурсов и постановка личного административного усмотрения выше институциональных правил одновременно демонстрируют пределы предпринимательского поведения в публичном управлении. В этом отношении произведение показывает, что высокая степень бюрократической автономии, с одной стороны, может способствовать инновациям, оперативности принятия решений и укреплению потенциала местного развития, а с другой — создавать проблемы с точки зрения законности, подотчётности и участия граждан.
По результатам исследования сделан вывод о том, что образ каймакама в пьесе «Пока не растаяли льды» представляет тип «ориентированного на развитие предпринимательского бюрократа», сочетающего физическое и социальное измерения местного развития. Вместе с тем превращение предпринимательской бюрократии в устойчивый инструмент местного развития требует обеспечения баланса между инновационностью и административным усмотрением, с одной стороны, и принципами законности, подотчётности и институционализации — с другой.
Ключевые слова: предпринимательская бюрократия, предпринимательство в публичном секторе, местное развитие, региональное развитие, «Пока не растаяли льды».
DEVELOPING BEFORE
THE SNOW MELTS: ENTREPRENEURIAL BUREAUCRACY, LOCAL DEVELOPMENT, AND THE LIMITS
OF ADMINISTRATIVE DISCRETION
Muhammet NEGİZ
Res. Assist, Karadeniz Technical University, FEAS, Business Administration, muhammetnegiz@ktu.edu.tr
ABSTRACT
In
local and regional development processes, public administrators may act not
only as implementers of centrally designed policies but also as agents of
change who identify local problems, mobilize resources, and develop new
solutions within existing institutional structures. This study examines the
District Governor character in Cevat Fehmi Başkut’s play “Buzlar Çözülmeden” (Before the Ice Melts) from the perspectives of
entrepreneurial bureaucracy and local development. The study adopts a qualitative
research design based on document analysis and thematic content analysis. The
District Governor’s statements, decisions, practices, and interactions with
other characters were treated as units of meaning; the codes generated through
open coding were subsequently grouped into categories and overarching themes.
The
findings indicate that the District Governor displays several characteristics
associated with entrepreneurial bureaucracy, including the rapid identification
of local problems, mobilization of alternative resources, questioning of
established bureaucratic routines, challenging entrenched economic and social
power structures, and striving to produce tangible results within a limited
period of time. Mobilizing local resources to provide clean drinking water,
employing unemployed residents in road construction for wages, improving urban
and village roads, establishing evening schools, providing mobile health
services and free medicine to villages, intervening in the conditions of
landless peasants, and integrating disadvantaged individuals into social life
through employment constitute the principal development-oriented practices
represented in the play. The District Governor appears to approach
infrastructure, employment, education, health, social protection, and rural
production as interconnected components of a broader local development agenda.
At
the same time, the findings reveal the contradictory dimensions of
entrepreneurial bureaucracy. While the District Governor’s efforts to reduce
excessive paperwork and create more citizen-oriented public services can be
interpreted as forms of process innovation, his attempts to suspend legal
procedures, destroy administrative records, impose compulsory forms of local
resource mobilization, and elevate personal discretion above institutional
rules expose the limits and risks of bureaucratic entrepreneurship. In this
respect, the play demonstrates that high levels of bureaucratic autonomy may
simultaneously enhance innovation, speed, and developmental capacity while
generating problems related to legal legitimacy, accountability, participation,
and institutionalization.
The
study concludes that the District Governor figure in “Buzlar Çözülmeden” represents a “development-oriented
entrepreneurial bureaucrat” who combines physical and social development
objectives. However, it also suggests that entrepreneurial bureaucracy can
become a sustainable instrument of local development only when innovation and
administrative discretion are balanced by legality, accountability,
participation, and institutionalization.
Keywords: Entrepreneurial Bureaucracy,
Public Entrepreneurship, Local Development, Regional Development,
Administrative Discretion