Aterosklerotik Kardiyovasküler Hastalık ve Hipertansiyon: Kan Basıncı Kontrolü ve Tedavi Uyumu Karşılaştırması
26. Aile Hekimliği Araştırma Günleri, Tokat, Türkiye, 6 - 08 Kasım 2025, ss.23, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Tokat
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.23
- Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Aterosklerotik Kardiyovasküler Hastalık ve Hipertansiyon: Kan Basıncı Kontrolü ve Tedavi Uyumu Karşılaştırması
Giriş: DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) verilerine göre küresel çapta yaklaşık 1.4 milyar insanın hipertansiyon hastası olduğu tahmin edilmektedir. Hipertansiyonu olan bireylerin yalnızca %23’ünün kan basıncının kontrol altında olduğu görülmüştür. 2050 yılına kadar nüfusun %50’sinde hipertansiyonun kontrol altına alınması hedefinin gerçekleştirilmesi durumunda, 76 milyon kardiyovasküler ölümün önüne geçilebileceği tahmin edilmektedir. Ülkemizde hipertansif bireylerin %24,1’inin kan basıncının kontrol altında olduğu, antihipertansif tedavi alanlarda ise bu durumun %53,9 olduğu saptanmıştır. Ayrıca koroner arter hastalığı olan bireylerin yaklaşık %77,5'inde, ACC/AHA kılavuzlarına göre kan basıncının kontrol altında olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada, aterosklerotik kardiyovasküler hastalığı olan bireyler ile yalnızca antihipertansif ilaç kullanan hastaların kan basıncı regülasyonu ve ilaç uyumu açısından karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Yöntem: Araştırma, kesitsel bir çalışmasıdır. Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı’nda yürütülecektir. Çalışmaya sadece antihipertansif ilaç kullananlar ve aterosklerotik kardiyovasküler hastalık öyküsü geçirmiş olup anti hipertansif kullanan hastalar dahil edilecektir. Gönüllü bireylere sosyodemografik özelliklerini, kullandığı antihipertansif ilacı ve kendi kan basıncını en son ne zaman ölçtüğünü sorgulayan bir anket formu ve ilaca uyum öz-etkililik ölçeği kısa formu uygulanacaktır. Katılımcılara anket, araştırmacılar tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanacaktır. Gönüllü katılımcılar 15 dakika istirahat ettikten sonra her iki koldan da oskültatuar tansiyon aleti ile üst koldan ölçülmüş olup yüksek olan koldan 5dk sonra tekrar 2 ölçüm yapılarak ortalaması alınacaktır. Ölçüm sonucu kaydedilecektir. İlaç Uyum Öz Yeterlilik Ölçeği-Kısa Formu (MASES-SF) hastaların antihipertansif ilaç uyum öz yeterlilik/güven düzeyini değerlendirmek için kullanılmaktadır. Ölçek likert tipi sorulardan oluşmaktadır. Daha yüksek puanlar daha iyi antihipertansif ilaç uyumu anlamına gelmektedir. Örneklem büyüklüğü bağımsız iki grup için hesaplanmıştır. Bağımsız örneklemlerde t testinde, etki büyüklüğü Cohen d=0,5 ve tip 1 hata 0,05 olarak alındığında %85’lik güç ile örneklem hacmi her bir grup için 73 olmak üzere toplam 146 olarak hesaplanmıştır. Örneklem hesabı G.Powerversion 3.1.9.7 ile yapılmıştır. Bulgular: Veri toplama aşamasındadır. Bağımsız değişken aterosklerotik kardiyovasküler hastalık öyküsüdür. Bağımlı değişken ise MASES-SF skorları ve kan basıncı düzeyleridir. Sonuç: Veri toplama süreci tamamlandığında aterosklerotik kardiyovasküler hastalığı olan bireylerle yalnızca antihipertansif ilaç kullanan hastaların kan basıncı regülasyonu ve ilaç uyumu arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak ortaya konmasıyla, bu hasta gruplarında tedaviye uyum ve kan basıncı kontrolünü iyileştirmeye yönelik hedeflenmiş yaklaşımlar geliştirilmesi planlanmaktadır. Tartışma soruları: 1) Kan basıncı regülasyonunu artırmak için ne tür stratejiler uygulamalıyız? 2) Hipertansiyon hastaları, hastalık ilişkili morbidite riskleri hakkında bilgilendirildiğinde ilaç uyumları artar mı?