Dijitalleşme Uygulamalarının Performans Göstergelerine Etkisinin Çok KriterliKarar Verme Teknikleri ile Belirlenmesi: Lojistik Hizmet İşletmeleri Örneği


Creative Commons License

Balcı H., Ayyıldız H.

Verimlilik Dergisi, cilt.60, sa.1, ss.61-82, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışma, lojistik sektöründe dijitalleşmenin işletme performansı üzerindeki etkilerini incelemeyi ve dijital dönüşümün sektörel uyum düzeyini belirlemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Veriler, anketlerle toplanmış ve çok kriterli karar verme yöntemleriyle analiz edilmiştir. Öncelikle Bulanık DEMATEL ile dijitalleşme kriterlerinin önem düzeyleri belirlenmiş, ardından bu ağırlıklar Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR yöntemlerinde kullanılarak alternatifler performans göstergelerine göre sıralanmıştır. Ayrıca duyarlılık analizi ile ağırlık değişimlerinin sıralamalara etkisi değerlendirilmiştir. Bulgular: Analizler sonucunda “Nesnelerin İnterneti (IoT)” en yüksek öneme sahip kriter olarak belirlenmiştir. Bulanık TOPSIS sonuçları IoT’nin dijital dönüşümde belirleyici bir unsur olduğunu göstermiştir. Bulanık VIKOR analizlerinde ise “Esneklik/Şeffaflık”, “Kalite” ve “Karlılık” performans açısından öne çıkan faktörlerdir. Her iki yöntemin sıralamaları tutarlılık göstermektedir. Duyarlılık analizinde, sınırlı ağırlık değişimlerinde sıralamalar sabit kalırken, büyük ağırlık farklılıklarında değişimler ortaya çıkmıştır. Özgünlük: Çalışma, dijitalleşmenin performansa etkisini neden-sonuç ilişkileri ve alternatif sıralamaları üzerinden inceleyen bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır. Bulanık DEMATEL, TOPSIS ve VIKOR’un birlikte kullanımı literatürdeki bir boşluğu doldurmakta ve uygulayıcılara karar desteği sağlamaktadır.

Purpose: This study aims to examine the effects of digitalization on business performance in the logistics sector and to determine the sectoral adaptation level of digital transformation. Method: Data were collected through survey and analyzed using multi-criteria decision-making methods. First, the importance levels of digitalization criteria were determined through the Fuzzy DEMATEL method, and these weights were subsequently used in the Fuzzy TOPSIS and Fuzzy VIKOR methods to rank the alternatives based on performance indicators. Moreover, a sensitivity analysis was conducted to evaluate the impact of weight changes on the rankings. Findings: The analyses indicate that the “Internet of Things (IoT)” is the most important criterion. Fuzzy TOPSIS results show that IoT is a key determinant in digital transformation. Fuzzy VIKOR analyses identify “Flexibility/Transparency,” “Quality,” and “Profitability” as the leading performance factors. The rankings from both methods are consistent. In the sensitivity analysis, rankings remained stable under limited weight changes, while significant weight variations led to shifts in the results. Originality: The study presents a holistic approach by examining the impact of digitalization on performance through cause–effect relationships and alternative rankings. The combined use of Fuzzy DEMATEL, TOPSIS, and VIKOR fills a gap in the literature and provides decision-support insights for practitioners