Geranium psilostemon’un HPLC ile Fenolik Profilinin Belirlenmesi ve Tirozinaz İnhibitör Etkisi

Ulaş Çolak N.

24. Ulusal Kromatografi Kongresi, Ağrı, Türkiye, 16 - 19 Mayıs 2026, ss.51, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ağrı
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.51
  • Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmada, 2025 yılında Derinoba Yaylası (Düzköy, Türkiye)’ndan toplanan Geranium psilostemon bitkisinin fenolik içeriği HPLC-DAD yöntemi ile karakterize edilmiş ve ekstrenin tirozinaz inhibitör aktivitesi değerlendirilmiştir. Literatürde, bu bitkinin ekstrelerinin antioksidan ve sitotoksik, uçucu yağlarının antimikrobiyal özelliklere sahip olduğu bildirilmiş olmasına rağmen, kromatografik fenolik bileşen analizi ve tirozinaz inhibitör etkisine yönelik çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir [1-3]. Fenolik analiz sonucunda, dokuz standart bileşikten sekizi tespit edilmiş, yalnızca gallik aside ait pik gözlenmemiştir. Sinapik asit (502.81 ppm) en baskın bileşik olarak belirlenmiş, bunu kateşin (43.79 ppm) ve vanilik asit (34.58 ppm) takip etmiştir. p-kumarik asit (18.50 ppm) ve p-hidroksibenzoik asit (11.00 ppm) orta düzeyde bulunurken, ferulik asit (4.28 ppm), kuersetin (3.42 ppm) ve rozmarinik asit (2.06 ppm) düşük konsantrasyonlarda tespit edilmiştir. Tirozinaz inhibitör aktivite sonuçlarına göre, G. psilostemon ekstraktı (223.401 ± 1.259 µg/mL), pozitif kontrol olan α-kojik aside (39.062 ± 2.231 µg/mL) kıyasla daha düşük aktivite göstermiştir. Bu durum, ekstraktın inhibitör etkisinin mevcut ancak referans bileşiğe göre sınırlı olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, ekstraktın kompleks yapısı dikkate alındığında, gözlenen aktivitenin fenolik bileşiklerin sinerjistik etkilerinden kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak, fenolik profilin sinapik asit açısından zengin olduğu ve fenolik bileşenlerin tirozinaz inhibitör aktivite üzerinde belirleyici rol oynadığı görülmektedir.