İçme Suyu Arıtma Tesisi Atık Çamuru ile Sulu Çözeltilerden Rodamin 6G Uzaklaştırılması: denge, kinetik ve termodinamik açıdan değerlendirme
VI. Eser Analiz Kongresi, Manisa, Türkiye, 5 - 08 Ağustos 2026, ss.41, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Manisa
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.41
- Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Endüstriyel faaliyetler sonucunda deniz, göl ve nehir sularına deşarj edilen boyarmadde içeren atık sular, deniz canlılarının yaşam kalitesinin düşmesine neden olmakla birlikte besin zincirine kadar ulaşarak insanlarda; gözde ve ciltte tahriş, bronşit, nefes darlığı ve akciğer ödemi gibi pek çok hastalıklara sebep olduğu bilinmektedir [1].
Bu çalışmada, tekstil endüstrilerinde yaygın olarak kullanılan katyonik boyarmaddelerden Rodamin 6G (R6G)’nin sulu ortamdan uzaklaştırılmasında ekonomik ve kolay uygulanabilen bir adsorpsiyon tekniği kullanılmıştır. Adsorpsiyon çalışmalarında, içme suyu arıtma tesisleri atık çamuru (İSATAÇ) hiçbir fiziksel ya da kimyasal ön işleme tabi tutulmadan doğal haliyle adsorban olarak kullanılmıştır. İSATAÇ çeşitli yöntemlerle (FTIR, SEM ve XRD gibi) karakterize edildikten sonra, kesikli sistemle yürütülen adsorpsiyon işlemleriyle R6G’nin sulu çözeltilerden giderim şartları araştırılmıştır. Bu amaçla; başlangıç sulu çözelti pH’sı, denge süresi, başlangıç R6G derişimi, adsorban miktarı, tuz etkisi ve sıcaklık gibi parametrelerin adsorpsiyon verimi üzerine etkileri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre R6G adsorpsiyonun ortamın pH değerinden bağımsız olduğu ve adsorpsiyon veriminin 60 dakikalık denge süresi sonucunda maksimuma ulaştığı görülmüştür (Şekil 1). Başlangıç R6G derişiminin 50 mg L–1’den 1000 mg L–1’ye artırılmasıyla, adsorpsiyon veriminin 4.9 mg g-1’dan 57.3 mg g-1’a arttığı, buna rağmen adsorpsiyon yüzdesinin %97.2’den %57.3’e azaldığı tespit edilmiştir. Tuz etkisinin adsorpsiyon verimi üzerine etkisi değerlendirildiğinde ise CaCl2 ve NaCl’nin artan derişimlerinde (0.01-0.20 M) adsorpsiyon verimini önemli ölçüde azalttığı, buna rağmen Na2CO3 ve Na3PO4’ün önemli bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Adsorpsiyon kinetiği; birinci ve ikinci mertebeden hız ifadeleri ile tanecik içi difüzyon modeli kullanılarak incelenmiştir. Adsorpsiyon mekanizmasını açıklamak için elde edilen verilere Langmuir, Freundlich ve Dubinin-Radushkevich (D-R) izoterm modelleri uygulanmış ve ayrıca termodinamik parametreler hesaplanmıştır. Langmuir izoterm modelinden faydalanılarak İSATAÇ’ın maksimum adsorpsiyon kapasitesi 57.4 mg g-1 olarak bulunmuştur (Şekil 2).
Sonuç olarak, bu çalışma ile sulu çözeltilerden R6G’nin adsorpsiyon yöntemiyle uzaklaştırılmasında İSATAÇ’ın etkili, verimli ve ucuz bir adsorban olarak kullanılabileceği ortaya konulmuştur.