Arbutus unedo L. ve Arbutus andrachne L. Yaprak Ekstrelerinden Dermokozmetik Ürün Formülasyonu ve Karakterizasyonu
26. Bitkisel İlaç Hammaddeleri Toplantısı , İstanbul, Türkiye, 9 - 12 Eylül 2026, ss.212, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.212
- Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Arbutus L. cinsine (Ericaceae) ait dünyada 12, ülkemizde A. unedo (AU) ve A. andrachne (AA) olmak üzere 2 tür yetişmektedir. Her iki türün yaprak ekstrelerinin fenolik asitler, flavonoitler, kateşinler, triterpenoitler ve uçucu bileşikler içerdiği gösterilmiştir. Halk arasında AU yaprakları böbrek hastalıkları, diyare ve dermatolojik rahatsızlıklarda; AA yaprakları kanser ve idrar yolu rahatsızlıklarında kullanılmaktadır. Her iki türün antioksidan, antiinflamatuvar ve antimikrobiyal etkili olduğu bildirilmiş, AU türünün elastaz ve tirozinaz inhibitörü aktivite gösterdiği saptanmıştır [1,2]. Bu çalışmada, ülkemizdeki 2 Arbutus türünün yapraklarının etanol ekstrelerinde, antioksidan aktivite (FRAP, CUPRAC), enzim inhibisyonu aktivitesi, yüksek performanslı sıvı kromatografisi (YPSK) ile arbutin ve bazı fenolik bileşiklerin (p-hidroksibenzoik asit, vanilik asit, siringaldehit, p-kumarik asit, sinapik asit, benzoik asit, kersetin) nitel ve nicel analizleri yapılarak iki türün karşılaştırılması ve etanol ekstrelerinden hareketle dermokozmetik formülasyon geliştirilmesi amaçlanmıştır. Her iki türün yaprak ekstrelerinin antioksidan kapasiteye sahip olduğu (CUPRAC: AU için 27047,333 ± 9,428 µM TE/g, AA için 34780,667 ± 8,165 µM TE/g; FRAP: AU için7351,333 ± 12,472 µM TE/g, AA için 7024,667 ± 8,749 µM TE/g); tirozinaz enzimini (IC50: değerleri AU için 7,616 ± 2,173 µg/mL, AA için 16,609 ± 0,274 µg/mL) kojik asitten ve kolajenaz enzimini (IC50: AU için 19,680 ± 0,661 µg/mL, AA için 26,597 ± 1,738 µg/mL) kateşinden daha yüksek oranda inhibe ettiği bulunmuştur. YPSK’da her iki ekstrede arbutin (AU= 16,4472, AA= 114,5506 ppm) ve bazı fenolik bileşiklerin varlığı ve miktarı tespit edilmiştir. Jel formülasyonu çalışmalarında, %2 (%1 AU ve %1 AA) hidrojel formülasyonu hazırlanmıştır. Formülasyonda karakterizasyon çalışmaları (organoleptik kontroller, homojenlik testi, pH ölçümü) yapılmıştır. Bu sonuçlar, AU ve AA yapraklarının dermokozmetik ürün geliştirilmesinde önemli bir kaynak olabileceğini düşündürmektedir.