Research Information System
3. Uluslararası Katılımlı Ulusal HematoOnkoGenetik Kongresi, Antalya, Turkey, 27 - 30 November 2025, pp.170, (Summary Text)
GİRİŞ: IKZF1 geni, lenfosit gelişiminde önemli bir rol üstlenen transkripsiyon faktörü IKAROS’u kodlar. Bu genin heterozigot patojenik varyasyonları “Immunodeficiency, common variable, 13, OMIM: [616873]’’ ile ilişkilendirilmiştir. Gendeki varyasyonun konumuna bağlı olarak immun yetmezlik fenotipi hafif veya şiddetli olabilir. 2018 yılında Churchman ve arkadaşları tarafından IKZF1 kodlama bölgesi varyasyonları akut lenfoblastik lösemiye(ALL) yatkınlık oluşturduğuna dair ilk kanıtları sunmuş olup genom çapında ilişkilendirme çalışmaları bu gen ALL için yatkınlık lokusu olarak tanımlanmıştır. Lösemi riskine dair kesin bir genotip-fenotip ilişkisi henüz kurulmamıştır. YÖNTEM: Olgu klinik bulgular, fizik muayene ve aile ağacı analizi ile değerlendirilmiştir. Olgu ALL tanısını takiben konvansiyonel ve moleküler sitogenetik yöntemlerle değerlendirilmiş olup daha sonra primer immun yetmezlik ön tanısıyla genetik tanı amaçlı tüm ekzom dizileme planlanmış ve hastadan periferik kan örneği alınmıştır. Hastaya ait DNA periferik kandan standart prosedürle elde edilmiş ve Illumina NovaSeq ile dizilenmiştir. Bulunan varyasyon proband ve ebeveynlerde Sanger dizi analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. BULGULAR: 4 yaşında kız hasta; kilo kaybı ve boyun bölgesinde şişlikler olması nedeniyle çocuk hematoloji polikliniğine başvurdu. Özgeçmiş ve soygeçmişinde özellik saptanmamıştı. Yapılan tetkiklerinde B-ALL tanısı alan hastanın yapılan sitogenetik çalışmalarında patolojik bir bulguya rastlanmadı. 3 yıl süren tedavi sonrası remisyona giren hastanın kontrol amaçlı yönlendirildiği çocuk alerji ve immünoloji bölümünde yapılan tetkiklerinde immunglobulin düzeyleri yaşına göre -2 standart deviyasyonun altında saptandı. Aşı yanıtları da yetersiz olan hasta primer immun yetmezliğe bağlı sekonder malignite şüphesiyle tarafımıza yönlendirildi. Yapılan tüm ekzom dizilime testi sonucunda IKZF1 geninde heterozigot (NM_006060.68) c.236C>T (p.A79V) saptandı. Saptanan varyasyon ACMG kriterlerine göre olası patojenik olarak sınıflandırıldı. TARTIŞMA ve SONUÇ: ETV6, PAX5, IKZF1 gibi lenfosit matürasyonunda rol alan genler ALL yatkınlık genleri olarak bilinmektedir. ALL tanısı alan olgularda sitogenetik çalışmalar rutin tetkiklerin bir parçası olup tedavi ve prognozu etkiler. IKZF1 somatik varyasyonları(delesyonları) lokus spesifik problarla çalışılmakta olup Ph() ALL olgularında kötü prognoz ve yüksek relaps riski ile ilişkilidir. Gene ait somatik varyasyonlar daha çok delesyon şeklinde olup, germline varyantlar çoğunlukla nokta varyasyonlar şeklindedir. Olgumuzda germline IKZF1 varyasyonu saptanmış olup CVID 13 fenotipinde ALL yatkınlığı görülmektedir.