Çalışanların İşyerinde Yaptıkları Direnç Egzersizlerinin Metabolik Parametreler ve Vücut Kompozisyonu Üzerine Kısa Dönem Etkilerinin Değerlendirilmesi

25. aile hekimliği araştırma günleri, İstanbul, Türkiye, 10 - 12 Nisan 2025, ss.16, (Özet Bildiri)

Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
Basıldığı Şehir: İstanbul
Basıldığı Ülke: Türkiye
Sayfa Sayıları: ss.16
Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Giriş: Bireylere sosyal, fiziksel ve zihinsel faydalar sağlayan, düzenli ve yaşa uygun fiziksel aktivite sağlıklı yaşam için temel unsurlardan biridir. Tanı tedavi rehberlerinde tavsiye edilen fiziksel aktivite düzeyi toplumlarda yetersizliği birçok çalışma ile ortaya konmuştur. Egzersiz yetersizliğinin nedenleri, karşılaşılan engeller tıbbi literatürce irdelenmiş olup toplum temelli girişimler aşamasına gelinmiştir. Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında bireylere egzersiz alışkanlığı kazandırılması için hali hazırda politikalar geliştirilmektedir. Motivasyonel görüşme teknikleri içinde istenilen davranışın sonucunun değeri önemli yer tutmaktadır. Egzersiz alışkanlığının sonucu olarak kişide oluşabilecek metabolik parametreler ve vücut kompozisyonundaki değişiklikler davranış değişikliği yapılırken kullanılabilecek değişkenlerdir. Bu çalışmada amacımız yoğun iş temposunda çalışan bireylerin günlük pratikleri sırasında yapabilecekleri tanımlanmış egzersizlerin bireylerin metabolik parametreler ve vücut kompozisyonundaki bileşenler üzerinde etkisini değerlendirmektir.

Yöntem: Randomize kontrollü çalışmamız için anabilim dalımızda 48 araştırma görevlisi bulunmaktadır. Evrenin tamamına ulaşılıp Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (Kısa) uygulanacak ve fiziksel inaktif olan bireyler araştırmaya dahil edilecektir. Akut veya kronik kas, eklem rahatsızlığı olanlar, diyet programında olanlar çalışma dışı bırakılacaktır. Basit randomizasyon ile katılımcılar iki gruba ayrılacaktır. Çalışma öncesi katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgiler anketi uygulanacaktır. Katılımcıların metabolik parametreleri K5 kardiyopulmoner egzersiz testi ile, vücut kompozisyonları Tanita bioempedans analiz yöntemi ile ölçülecektir. Çalışma grubuna önce yapacakları egzersizler hakkında eğitim verilecek sonrasında 1 ay boyunca günde 3 kere 10 surat, izometrik biceps, izometrik triceps egzersizleri ve oturduğu yerde ayak çekme hareketlerini yapmaları istenecektir. Çalışma grubuna hareket yapma zamanları telefon uygulamasından hatırlatılacaktır. Çalışma sonrası ölçümler tekrarlanacaktır. Çalışma süresince bireylerin beslenme alışkanlıklarında bir değişiklik yapmamaları istenecek, yapmaları halinde çalışma dışı bırakılacaktır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilecek, tanımlayıcı istatistiklerin ardından gruplar arası farkın değerlendirilmesinde sürekli değişkenler için Student-t veya Mann-Whitney U test, kategorik değişkenlerin değerlendirilmesinde Ki kare veya Fisher Exact test, grup öncesi ve sonrası değerlendirmeler için Mc Nemar ve Bağımlı örneklerde T testi kullanılacaktır.

Bulgular: Çalışmamız bağımlı değişkenler maksimum oksijen tüketimi (VO₂ max), anaerobik eşik (AT) ve solunumsal kompanzasyon noktası (RCP), yağ oksidasyonu maksimum noktası (FATmax), karbonhidrat ve yağ kullanım oranları, vücut ağırlığı, vücut yağ oranı, kas kütlesi, viseral yağ oranı, Bazal Metabolizma Hızı (BMR - kcal/gün), Metabolik Yaş ve segmental ölçümler (Kol, bacak ve gövde kas kütlesi ve yağ oranı) dir. Bağımsız değişkenlerimiz yaş, cinsiyet, kronik hastalık varlığı, ilaç kullanımı, sigara, alkol kullanımı, beslenme tipi gibi sosyodemografik özelliklerdir.

Sonuç: Bu çalışmanın sonunda, iş yerinde uygulanabilir bir egzersiz alışkanlığı kazandırmak için, motivasyonel görüşmede kullanılabilecek kısa süreli egzersizlerin olumlu etkisinin ortaya konması beklenmektedir. Olumlu etkisinin bulunması halinde belki bir hastane modeli olarak toplum tabanlı uygulamalara yol açabilir.

Tartışma soruları:

1- Çalışma süresince bireylerin beslenme alışkanlıklarında bir değişiklik yapmamaları istenecek, yapmaları halinde

çalışma dışı bırakılacaktır. “bu konudaki önerilerinizi alabilir miyiz?

2- Örneklem hacmi evrenin tamamına ulaşmayı hedefliyoruz ama yine de her grupta 25 sonuçların

değerlendirilmesi için yeterli midir?

3- Bireylere hatırlatma önerileriniz ve güvenme durumumuz nasıl olmalı?