Does the ecological value of Microsporidia infection depend on the host? A pathogen in beneficial insects, a potential biological control agent in pests
9th International Eurasian Conference on Biological and Chemical Sciences (EurasianBioChem 2026) , Ankara, Türkiye, 19 - 21 Ekim 2026, ss.217-223, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.217-223
- Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Microsporidia enfeksiyonları böceklerde ölüm oranının yanı sıra yaşam süresi, gelişme, üreme başarısı, davranış
ve popülasyon performansını etkileyebilen kronik ve öldürücü olmayan sonuçlar oluşturabilmektedir. Bununla
birlikte, aynı biyolojik etkinin ekolojik ve yönetimsel anlamı konağın korunması gereken bir tür ya da
baskılanması hedeflenen bir zararlı olmasına göre değişebilir. Bu perspektif çalışmada, Microsporidia
enfeksiyonlarının yönetimsel değerinin konak işlevi ve uygulama bağlamıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği
hipotezi, odaklı bir literatür incelemesi üzerinden ele alınmıştır. Yararlı böceklerde Apis mellifera, Bombus
terrestris, Cotesia flavipes ve Coccinellidae; hedef zararlılarda Ostrinia nubilalis, Loxostege sticticalis, Aedes
aegypti, Lymantria dispar ve Acrididae sistemleri karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, yararlı böceklerde enfeksiyonun
öneminin yalnız ölüm oranıyla açıklanamadığını; üreme başarısı, davranış ve koloni performansındaki kayıpların
da belirleyici olabildiğini göstermektedir. Bununla birlikte, Vairimorpha ceranae ile ilişkili yüksek enfeksiyon
yoğunluklarının her saha koşulunda koloni çöküşüne dönüşmemesi, konak ve çevre bağlamının önemini ortaya
koymaktadır. Hedef zararlılarda laboratuvar çalışmalarında güçlü patojenite ve çok nesilli bulaşma bildirilirken,
yarı-doğal ve saha çalışmalarında etkinliğin bulaşma, kalıcılık, konak yoğunluğu ve doğal popülasyon
süreçlerine bağlı olarak değiştiği görülmüştür. Hedef-dışı çalışmalarda ise fizyolojik enfekte olabilirliğin her
zaman belirgin patoloji veya popülasyon düzeyinde zarar anlamına gelmediği anlaşılmaktadır. Bu bulgular, bir
Microsporidia etmeninin patojen olmasının tek başına biyolojik mücadele ajanı olarak uygulanabilirliğini
kanıtlamadığını; saha doğrulaması, konak özgüllüğü ve hedef-dışı güvenliğin ayrıca gösterilmesi gerektiğini
desteklemektedir. Sonuç olarak enfeksiyonun yönetimsel değeri, konak işlevi, enfeksiyon fenotipi, bulaşma ve
kalıcılık, popülasyon düzeyine aktarım ve saha uygulanabilirliğinin birlikte değerlendirilmesiyle anlam
kazanmaktadır.