İntrapartum Elektronik Fetal Monitorisazyon Uygulaması ve Bu Uygulamada Sağlık Profesyonellerinin Sorumlulukları (Sözlü Bildiri )


AKTAŞ S. , OSMANAĞAOĞLU M. A.

İnternational Sience Symposium "Ouality in Sience", İstanbul, Türkiye, 1 - 04 Eylül 2016, ss.80-96

  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.80-96

Özet

İntrapartum Elektronik Fetal Monitorisazyon Uygulaması ve Bu Uygulamada Sağlık Profesyonellerinin  Sorumlulukları

Özet

Elektronik Fetal Monitorisazyon (EFM); elektronik yoldan  myometrium kasılmaları ile fetal  kalp hızının (FKH) senkron  olarak yazdırılmasıdır. İntrapartum  EFM; fetusun iyilik halinin  değerlendirilmesinde  en sık kullanılan obstetrik uygulamalardan biridir. Bu derlemenin  amacı, doğum eyleminde  yaygın uygulanan EFM’nin;  çeşitleri ve uygulanma sıklığı, 4 temel örüntüsü, FKH traseleri için üç kategorili sınıflama sistemi ve  bu sisteme göre fetusun izlemi hakkında  bilgi vermek  ve EFM uygulamalarında sağlık profesyonellerinin (ebe, doğum hekimi gibi)  temel sorumluluklarını ortaya koymaktır. Veriler; ULAKBİM, Cochrane Library,  Pubmed ve Google Scholar gibi  çevrimiçi veri tabanlarından ve kitaplardan elde edilmiştir.

EFM ile; fetusta  olası bir hipoksi durumu erkenden belirlenip,  gerekli bakım ve tedavi hizmetleri yapılarak  neonatal sekellerin ve ölümlerin önlenmesi amaçlanmaktadır.  EFM’nin sağlıklı fetusları belirlemede pozitif tahmini değeri  ve sensivitesi çok yüksek iken; asfiktik fetusları belirlemede  bu değer  o kadar yüksek değildir.  Bu sebeple, asfiksi riski taşıyan fetuslarda EFM ile birlikte   umblikal arter   ve  fetal scalp pH gibi doğurulayıcı testlerin birlikte uygulanması önerilmektedir. Sık  olarak eksternal (annenin karın duvarından) olarak uygulanan EFM,  obez gibi subkutan dokunun kalın olduğu gebelerde  internal (direkt fetusdan) olarak ta uygulanmaktadır.  Uygulama sıklığı; düşük riskli gebeliklerde “aralıklı” iken, yüksek riskli gebeliklerde  “sürekli” EFM şeklindedir. Sürekli EFM’nin fetüsü yakın takip edip, riskli durumu erken saptayabilme gibi  olumlu etkisinin yanında; müdahaleli ve sezaryenla doğum gibi  olumsuz etkileri   vardır.  Alfirevic  ve ark. (2013)’nın  37.000’den fazla kadınla  yaptığı  randomize kontrollü çalışmasında, sürekli  EFM,  aralıklı EFM  ve    aralıklı oskültasyon ile izlenen üç grupta;    perinatal ölüm ve serebral palsy oranlarında  gruplararası  bir fark olmadığı, sürekli EFM uygulanan grupta neonatal konvülsiyon  riskinin azaldığı,  ancak sezaryenle doğum riskinin arttığı saptanmıştır. Amerikan Obstetrisyen ve Jinekologlar Birliği (ACOG), düşük riskli gebelerde sürekli EFM’nin kullanılmamasını, hatta aralıklı oskültasyon yönteminin uygun ve güvenli alternatif olduğunu belirtmektedir. 

Sağlık profesyonelleri arasında EFM’ye  yönelik; FKH tiplerinin yorumlanması, yorumların tekrarlanabilirliği, anormal ve aradaki sonuçların yönetim algoritmaları konusunda  tartışmalar vardır.  2008 yılında Ulusal Çocuk Sağlığı ve İnsan Gelişim Enstitüsü, ACOG ve Maternal-Fetal Tıp Cemiyeti; EFM’nin tanımı ve  yorumlanması konusunda işbirliği yapmışlardır. Buna göre FKH trasesini  doğru yorumlayabilmek için;  “bazal FKH, akselerasyon, deselerasyon ve variabilite”   olmak üzere dört  patern  temel ölçüt olarak ele alınmıştır.  ACOG 2009 yılında, bu ölçütlere göre yorumlanan  FKH traselerinin, standardize  değerlendirilmesi için “3 kategorili  sınıflama” sistemi  oluşturmuştur. Bu kategorik sınıflamaya göre; Kategori 1’de FKH traseleri “normal” kabul edilir ve özellikli bir önlem gerektirmez. Kategori 2’de  FKH  traseleri, “arada /şüpheli”  değerlendirilip  yakın izlem gerektirirken,  Kategori  3’te traseler “anormal” kabul edilip,  acil fetal resüstasyon ve doğum planlaması  gerektirmektedir.  

EFM’nin etkinliği; trasede FKH’nın tüm  örüntüleriyle birlikte iyi yorumlanmasına ve bu yorum parelelinde  standarize edilmiş kategorik protokollerle  fetüsun izlenmesine ve doğumun yönetimine  bağlıdır.  intrapartum EFM konusunda sağlık personelinin;   bu yöntemi uygulama, traseyi yorumlama, fetusu izlem ve takipte, gebenin bakım ve tedavisinde, ekip içi bilgi ve iletişim sağlamada ve    kadını /aileyi bilgilendirmede önemli sorumlulukları vardır. Ebe ve doğum hekimi başta olmak üzere, doğum hizmeti veren sağlık profesyonellerinin EFM konusunda bilgi ve beceri yönünden   güçlendirilmesi;  bakımın kalitesinin artmasına, hızlı karar  verilip  tedavi ve izlemin zamanında yapılmasına,  malpraktislerin önlenmesine, neonatal komplikasyon ve ölümlerin azalmasına ve de anne-yenidoğan sağlığının yükseltilmesine önemli katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: İntrapartum, Fetal Kalp Hızı, Elektronik  Fetal Monitorisazyon, Üç Kategorili Sınıflama,   Sağlık Profesyonelleri  

 

 

Application of Intrapartum Electronic Fetal Monitoring and Responsibilities of Healthcare Professionals in this Application

Summary

   Electronic Fetal Monitoring (EFM) is electronically printing heart rate of fetal (FHR) synchronously with myometrium contractions. Intrapartum EFM is one of the most commonly used obstetrical practices used in the evaluation of fetal well-being. The purpose of this review is to provide information about the types and application frequency of EFM which is widely applied in the labor, its four basic patterns, three-category classification system for FKH tracings, the monitoring of the fetus according to this system and to reveal the basic responsibilities of health care professionals (such as midwife,  obstetricians) in EFM applications. Data were collected from online data bases such as ULAKBIM Cochrane Library, PubMed, Google Scholar and books.

With EFM, it is aimed to identify a possible fetal hypoxia condition early and to prevent neonatal sequelae and death by performing necessary care and treatment services. While EFM’s positive predictive value in determining healthy fetuses is very high, this value is not high in determining asphyxiated fetuses. The effectiveness of intrapartum EFM depends on a good interpretation of FKH in tracing with all its patterns (basal speed, acceleration, deceleration and variability) and monitoring the fetus with standardized categorical protocols in parallel with this interpretation. Healthcare professionals’s have important responsibilities on application, interpretation and monitoring  of EFM.

Keywords: Intrapartum, Fetal Heart Rate, Electronic Fetal Monitoring, Three-    Category Classification, Healthcare Professionals.