Saf ve karışık doğal karaçam (Pinus nigra subsp. pallasiana) meşcerelerinde biyokütle ve karbon depolama miktarlarının belirlenmesi: Samsun örneği
Turkish Journal of Forestry, cilt.27, sa.0, ss.7-21, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 27 Sayı: 0
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.18182/tjf.1813680
- Dergi Adı: Turkish Journal of Forestry
- Derginin Tarandığı İndeksler: Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.7-21
- Karadeniz Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada; saf karaçam (Pinus nigra subsp. pallasiana), karışık karaçam-sarıçam (Pinus sylvestris) ve karaçam-meşe (Quercus cerris) doğal meşcerelerinin toprak üstü, toprak ve toprak altı biyokütle (B) ve karbon (C) depolama miktarları üzerine farklı kapalılık ve eğim etkisi araştırılmıştır. Çalışma, Samsun İli Atakum (Ada) ve Boğaziçi Orman İşletme Şefliği sınırları içinde, seçme örnekleme yöntemiyle belirlenen 88 örnek alanda gerçekleştirilmiştir. Bu alanlarda toprak üstü, toprak ve toprak altı bileşenlerine yönelik örnekler alınmıştır. Ağaçlara ait C depolama miktarlarının tahmininde orta ağaç yöntemi, biyokütle ve karbon stoklarındaki farklılıkların değerlendirilmesinde ise çoklu varyans analizleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, saf karaçam, karaçam - sarıçam ve karaçam - meşe karışık meşcerelerinde ortalama toprak üstü ağaç biyokütlesi sırasıyla 63.61 t/ha, 67.41 t/ha ve 86.51 t/ha; toplam bitkisel kütle 102.97 t/ha, 101.43 t/ha ve 127.84 t/ha; toprak üstü ağaç karbonu 28.93 t/ha, 30.45 t/ha ve 36.49 t/ha olarak hesaplanmıştır. Aynı şekilde, toplam bitkisel karbon miktarları 46.07 t/ha, 47.85 t/ha ve 53.08 t/ha; toprak organik karbon değerleri ise 119.42 t/ha, 103.07 t/ha ve 100.88 t/ha’dır. Arazi eğiminin B ve C depolama üzerinde anlamlı etkisi bulunmazken, B ve C depolamanın kapalılığa göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, C depolama üzerinde toprak özelliklerinden çok meşcere yapısının belirleyici olduğu ortaya konmuştur.
In this study, the effects of different canopy closures and slopes on aboveground, soil, and belowground biomass (B) and carbon (C) storage in pure black pine (Pinus nigra subsp. pallasiana), mixed black pine - Scots pine (Pinus sylvestris), and black pine-Turkey oak (Quercus cerris) natural stands were investigated. The study was conducted in 88 sample areas selected using a selective sampling method within the boundaries of Atakum (Ada) and the Boğaziçi Forest Management Directorate in Samsun Province. Samples were taken for the aboveground, soil, and belowground components of these areas. The mean tree method was used to estimate tree C storage, while multiple variance analyses were applied to evaluate differences in B and C stocks. According to the obtained findings, average aboveground tree B in pure black pine, mixed black pine - Scots pine, and black pine - Turkey oak stands were 63.61 t/ha, 67.41 t/ha, and 86.51 t/ha, respectively; total vegetative mass was 102.97 t/ha, 101.43 t/ha, and 127.84 t/ha, respectively; aboveground tree C was calculated as 28.93 t/ha, 30.45 t/ha, and 36.49 t/ha, respectively. Similarly, total plant C amounts were 46.07 t/ha, 47.85 t/ha, and 53.08 t/ha; soil organic carbon (SOC) values were 119.42 t/ha, 103.07 t/ha, and 100.88 t/ha. While land slope had no significant effect on B and C storage, B and C storage varied with canopy closure. Additionally, it was found that stand structure, rather than soil properties, was a key determinant of C storage.