ÖMER SEYFETTİN’İN KURTULUŞ SAVAŞI DÖNEMİ ÖYKÜLERİNDE “BİZ” VE “ÖTEKİ”NİN ANLATISI


Creative Commons License

Özgürbüz M. E.

Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi, cilt.3, ss.159-176, 2020 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 3 Konu: 1
  • Basım Tarihi: 2020
  • Dergi Adı: Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.159-176

Özet

Biz ile öteki ayrımını belirginleştiren edebi eserlerin propaganda amaçlı kullanımı özellikle savaş gibi milli seferberlik hallerinde artmaktadır. Edebiyatın söz konusu işlevi kitlelerin birliğini sağlayıp sürdürerek grup bilincinin oluşmasını, ulus devletin hayal edilmesini ve seferberlik hallerinin başarıya ulaşmasını mümkün kılar. Milli Mücadele döneminde üretilen edebi eserlerde de benzer yaklaşım söz konusudur. Kurtuluş Savaşı devam ederken öyküler kaleme alan Ömer Seyfettin, milletin tarihine milliyetçi şekilde yaklaşıp toplumu milli iradeye ikna etmek isteyerek vatanın bütünlüğünü tehdit eden düşmanları görünür kılmaya yönelen bir entelektüel hareket içindedir. Dönemin edebi metinlerinde işgal ve isyanlar sebebiyle imparatorluk merkezli bakış açısı etkisini yitirir; tam anlamıyla ulus devlet temelli bakış açısı hâkim olur. Bir tezin savunuculuğunu üstlenen öyküleriyle Ömer Seyfettin, yaşananların Türk ve dünya kamuoyuna duyurulması için ikili karşıtlıklar oluşturur, mutlak ayrımlarla karakterleri ve olayları kurgular, metinlerin inandırıcılığının artması için gerçek olay, kişi ve kurumlara göndermeler yapar, anlatılanların gerçek hayatta yaşandığına dair notlar ekler. Böylece Kurtuluş Savaşı döneminin atmosferi Ömer Seyfettin öyküleri aracılığıyla görünür kılınır.

The use of literary works, which make the distinction between us and the other clear, for propaganda purposes is increasing, especially in situations of national mobilization such as war. This function of literature enables the formation of group consciousness, the imagination of the nation state and the success of mobilization by establishing and maintaining the unity of the masses. The same approach is used in literary works written during the National Struggle. Omer Seyfettin, who wrote stories while the War of Independence was going on, is in an intellectual movement that approaches the history of the nation in a nationalist way and tries to convince the society of the national will, making the enemies that threaten the integrity of the country visible. In the literary texts of the period, the imperial perspective loses its influence due to occupation and rebellions; a fully nation-state-based perspective prevails. Omer Seyfettin, with his stories advocating a thesis, creates binary oppositions to announce what happened to the Turkish and world public opinion, fictionalizes the characters and events with absolute distinctions, makes references to real events, people and institutions to increase the credibility of the texts, adds notes about what happened in real life. Thus, the atmosphere of the Independence War period is revealed through Omer Seyfettin’sshort stories.